شانس چیست و چگونه با تغییر نگرش خوششانس شویم
شانس چیست و چگونه با تغییر نگرش خوششانس شویم؟ راهنمای روانشناسانه, شانس واژهای کوتاه است که تأثیر عمیقی بر تفکر و رفتار انسانها دارد. بسیاری از ما این مفهوم را با خرافات و باورها گره میزنیم؛ از بدشانسی آوردن شکستن آینه تا عدد ۱۳ و باز کردن چتر در فضای بسته. ما اغلب موفقیت یا شکست دیگران را نیز تنها به بخت و بدبختی نسبت میدهیم، اما واقعیت شانس چیست و آیا اصلا وجود خارجی دارد؟
در این مقاله به بررسی ماهیت شانس از منظر علم روانشناسی و راهکارهای عملی برای جذب اقبال میپردازیم. تعریفهای رایج شانس در میان مردم ژاکلین وولی، استاد روانشناسی دانشگاه تگزاس، سه تعریف اصلی را برای شانس در ذهن عموم تشریح کرده است شانس به معنای اتفاق تصادفی بسیاری شانس را مترادف برنده شدن در بازیهای شانسی میدانند، در حالی که این رویدادها صرفاً تصادفی هستند.
شانس به عنوان نیروی ماوراءالطبیعی گروهی معتقدند شانس قدرتی غیبی است که بر سرنوشت افراد حاکمیت دارد و با طلسمها یا آیینها قابل هدایت است. شانس به عنوان ویژگی ذاتی برخی فکر میکنند خوششانسی یا بدشانسی صفت مولودی است که با انسان متولد میشود. شانس از منظر علم روانشناسی واقعیت یا توهم؟ ریچارد وایزمن، نویسنده کتاب عامل شانس و استاد دانشگاه هرتفوردشایر، وجود جنبه جادویی یا خرافی برای شانس را رد میکند.
ریباً تمام فرهنگها و در طول تاریخ، بشر درباره آیینهای خرافی و شانس سخن گفته است. حتی در عصر علم و فناوری نیز این تمایل در ما باقی مانده است.
چیزی در اعماق وجود ماست که زندگی را تحت کنترل شانس میداند و ما تلاش میکنیم بر آن تسلط یابیم. وولی نیز توضیح میدهد انسان از عدم اطمینان فرار میکند. وقتی احساس میکند کنترل کمی بر زندگی دارد و رویدادها تصادفی به نظر میرسند، به سراغ توضیحات فراطبیعی میرود تا اضطرابش را کاهش دهد. شانس به عنوان توضیحی برای تصادف از منظر شناختی، شانس راهی برای پر کردن شکاف اطلاعاتی است.
وقتی خانهای در میان آتشسوزی سالم میماند یا فردی در قرعهکشی برنده میشود، مغز ما دلیل مشخصی برای این ناهمگونی نمییابد؛ بنابراین آن را به شانس نسبت میدهد. شانس برچسبی است برای رویدادهای بعید، غیرقابل پیشبینی و فاقد علتی آشکار. مکانیزم اسناد و شانس در روانشناسی، شانس نوعی اسناد تلقی میشود؛ یعنی تصمیمی که درباره علل رویدادها میگیریم. ما علل را به چهار عامل اصلی نسبت میدهیم مهارت، تلاش، سختی کار و شانس.
میکند. اسناد بیرونی و ناپایدار (شانس) استاد از من متنفر است و بدشانسی داشتم. → فرد کنترل را از دست میدهد و در نقش قربانی میماند.
پژوهشها نشان میدهد قماربازان شانس را نه به عنوان عامل بیرونی، بلکه به عنوان ویژگی درونی برخی افراد و نیرویی در جهان بیرون میبینند و سعی میکنند با تاسهای خاص یا آیینها آن را جذب کنند. تأثیر باور به شانس بر عملکرد واقعی یک پژوهش در سال ۲۰۱۰ نشان داد که گلفیستهایی که باور داشتند توپشان شانسآور است، عملکرد بهتری داشتند.
وولی توضیح میدهد خود توپ شانس نمیآورد، اما این باور اعتمادبهنفس را بالا میبرد و تمرکز را تقویت میکند؛ نتیجه عملکرد بهتر است. علاوه بر این، نسبت دادن موفقیت دیگران به شانس، مکانیزمی دفاعی برای آرام کردن ضمیر ماست. راحتتر است بگوییم او خوششانس بود تا بپذیریم او بیشتر از من تلاش کرده است. اگر شکست را به بدشانسی نسبت دهیم، دیگر نیازی نیست مسئولیت زندگی خود را بپذیریم، اما این نگرش ما را از عمل فعال باز میدارد.
چگونه با تغییر نگرش، شانس خود را بسازیم؟ وایزمن پس از مطالعه افراد خوششانس و بدشانس، چهار اصل کلیدی را استخراج کرده است ۱. گسترش دیدگاه و کشف فرصتها افراد خوششانس آرام و شاد هستند؛ این حالت ذهن را باز میکند تا فرصتهای بیشتری را ببیند.
تفکر مثبت و تابآوری آنها انتظار نتایج خوب دارند و در برابر رویدادهای بد، به جای تمرکز بر بدی، میگویند میتوانست بدتر باشد. این بازسازی شناختی استرس را کاهش داده و انگیزه را حفظ میکند. ۳. دفترچه خاطرات شانس وایزمن پیشنهاد میدهد هر شب قبل از خواب، حدود ۳۰ ثانیه یک اتفاق مثبت روزانه یا موردی برای قدردانی (سلامتی، دوستان، عدم وقوع بدی) بنویسید. این تمرین مغز را برای شناسایی جنبههای مثبت زندگی برنامهریزی میکند. ۴.
شکستن روتین و افزایش تنوع تجربیات مسیر پیادهروی را تغییر دهید، برنامههای جدید تماشا کنید، با افراد ناشناس گفتگو کنید. حتی تغییرات کوچک، احتمال مواجهه با فرصتهای جدید را بالا میبرد. همیشه چشمانتان باز باشد تا فرصتها را در لحظه بگیرید. ۵. دیدگاه بلندمدت رویدادی که امروز بد به نظر میرسد (مثل شکستن پا)، در آینده میتواند مقدمه خوبی باشد (آشنا شدن با همسر در بیمارستان). قضاوت سریع از رویدادها مانع دیدن تصویر کامل میشود.
سخن پایانی شانس ساخته میشود، نه یافت میشود اگر شانس تنها تصادف محض است، تمرکز بر آن بینتیجه است. به جای انتظار معجزه، بر سازماندهی ذهنیت، رفتار و محیط تمرکز کنید. با قرار دادن خود در موقعیتهای پرفرصت، افزایش مهارتها، حفظ انرژی مثبت و انعطافپذیری، شما خود شانس را میسازید. مسیر زندگیتان را با انتخابهای آگاهانه تعیین کنید، نه با توهم کنترل ندار بر تصادف. نظر شما چیست؟ آیا شانس قدرتی ماوراست یا مهارتی قابل تمرین؟
دیدگاههایتان را با ما به اشتراک بگذارید.
