آلودگی هوا می‌تواند به افزایش خطر ابتلا به زوال عقل منجر شود_دانستنی

تحقیقات تازه مشخص می کند که ذرات معلق ریز در هوا می‌توانند محرکی برای شکل‌گیری انواع مخرب زوال عقل باشند. این ذرات جهت شکل‌گیری توده‌های پروتئینی سمی در مغز خواهد شد که از ویژگی‌های مهم زوال عقل با اجسام لویی (Lewy body dementia) به‌شمار می‌رود و بعد از آلزایمر و زوال عقل عروقی، سومین نوع شایع زوال عقل است.

به نقل از نشریه گاردین، این تجمعات پروتئینی با انتشار کردن در مغز، سلول‌های عصبی را نابود کرده و جهت افت توانایی شناختی خواهد شد.

پیوند آلودگی هوا و زوال عقل

قرار گرفتن مداوم در معرض PM2.5، یعنی ذرات معلق کوچک‌تر از ۲.۵ میکرون، جهت می‌بشود پروتئین‌های مغزی راه اندازی توده بدهند. این ذرات معلق می‌توانند داخل ریه‌ها شوند و از آنجا به جریان خون، مغز و دیگر اندام‌ها برسند.

پژوهشگران ابتدا با بازدید اسبق بیمارستانی ۵۶.۵ میلیون بیمار تحت پوشش Medicare در آمریکا که بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۴ برای صدمه‌های پروتئینی بستری شده بودند، دریافتند که قرار گرفتن طویل‌زمان در معرض PM2.5 خطر ابتلا به زوال عقل اجسام لویی را افزایش می‌دهد.

پروتئین آلفا-سینوکلین (alpha-synuclein) که برای کارکرد سالم مغز الزامی است، می‌تواند به‌صورت نادرست تا بخورد و توده‌های لویی سمی تشکیل کند. این توده‌ها با گسترش در مغز، سلول‌های عصبی را از بین برده و علتکوچک شدن مغز و افت توانایی شناختی خواهد شد.

محققان در قدم بعدی برای بازدید نقش آلودگی هوا در تحریک توده‌های لویی، موش‌ها را به زمان ده ماه هر دو روز یکبار در معرض PM2.5 قرار دادند. برخی موش‌ها طبیعی و برخی از نظر ژنتیکی دستکاری شده بودند. در موش‌های طبیعی، سلول‌های عصبی از بین رفت و تحلیل شناختی مشاهده شد، اما موش‌های تغییریافته که قادر به تشکیل آلفا-سینوکلین نبودند، تقریباً تحت تأثیر قرار نگرفتند.

مطالعات زیاد تر روی موش‌ها نشان داد که PM2.5 علتایجاد توده‌های سمی، مقاوم و تهاجمی آلفا-سینوکلین می‌بشود که زیاد همانند اجسام لویی در انسان‌ها است. اگرچه این آزمایش‌ها در موش‌ها انجام شده، اما شواهدی محکم از تأثیر آلودگی هوا بر زوال عقل شدید اراعه می‌کند.

دکتر «شیاوبو ماو» (Xiaobo Mao)، متخصص مغز و اعصاب و محقق ارشد دانشگاه جانز هاپکینز، پافشاری دارد:

«این عامل [خطر] برخلاف سن یا ژنتیک قابل تحول است و اجرای سیاست‌های هوای پاک در حقیقت به‌معنی محافظت از سلامت مغز است.»

نتایج منتشرشده در مجله Science بر اهمیت افت آلودگی هوا برای پیشگیری از بیماری‌های نورودژنراتیو پافشاری دارد. متخصصان اعتقاد دارند با افت آلاینده‌های ناشی از فعالیت‌های صنعتی، خودروها، سوخت‌های خانگی و مدیریت بهتر آتش‌سوزی‌های جنگلی، می‌توان خطر ابتلا به زوال عقل اجسام لویی را در سطح جمعیت افت داد.