آیا پزشکان ایرانی از حرفه خود رضایت کافی دارند؟_دانستنی

کد خبر: ۲۸۶۹۷۸

تاریخ انتشار کردن: شنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۴ – ۱۳:۴۹

به نقل از بهداشت نیوز، رضایت شغلی مفهومی چندبعدی است که بر پایه قیاس بین انتظارات فرد و حقیقت‌های کاری شکل می‌گیرد. این رضایت شامل دو قسمت مهم است: رضایت درونی و رضایت بیرونی. رضایت درونی وقتی به وجود می‌آید که فرد از انجام ماموریت های شغلی، دستیابی به اهداف شخصی و مشاهده تاثییر مثبت کار خود لذت ببرد. در روبه رو، رضایت بیرونی زیاد تر به شرایط محیطی و اجتماعی همانند مقدار درآمد، پاداش‌ها، روابط کاری و شرایط اشتغال بستگی دارد. ترکیب این دو جنبه تعیین‌کننده سطح کلی رضایت شغلی است و تغییرات آن می‌تواند پیامدهای روانی و رفتاری گسترده‌ای به جستوجو داشته باشد.

در حوزه پزشکی، نوشته رضایت شغلی حساس‌تر است، چون کیفیت خدمات درمانی به‌طور مستقیم با انگیزه و ضمانت پزشکان گره خورده است. بی‌توجهی به این نوشته می‌تواند جهت افزایش استرس، افت انگیزه، ترک خدمت و حتی ابراز مشکلات جدی‌تر همانند خطاهای پزشکی یا افسردگی بشود. در سال‌های تازه، پزشکان ایرانی با چالش‌های گسترده‌ای همچون حجم بالای کار، محدودیت‌های مالی، تغییرات تعرفه‌ای، فشارهای اجتماعی و افزایش استرس شغلی روبه رو شده‌اند. این شرایط نه تنها سلامت روانی و جسمی پزشکان را تحت سختی قرار داده، بلکه تأثیر منفی بر تمایل آنان به ادامه کار، ارتقاء توانایی‌ها و اراعه خدمات باکیفیت داشته است.

وحید یزدی فیض‌آبادی، دانشیار سیاست‌گذاری سلامت از دانشگاه علوم پزشکی کرمان به همراه شش همکار خود، تحقیقی گسترده در این خصوص و درمورد مقدار رضایت پزشکان ایرانی از حرفه پزشکی انجام داده‌اند. در این پژوهش، علاوه بر بازدید سطح کلی رضایت پزشکان، عوامل مختلفی که می‌توانند بر این رضایت اثرگذار باشند، مورد تحلیل قرار گرفت.

این مطالعه به طور پیمایشی و مقطعی انجام شد. بیشتر از ۱۱۰۰ پزشک ایرانی به‌طور آنلاین به پرسشنامه‌ای جواب دادند که محور آن، بازدید مقدار رضایت خود و دوستان نزدیکشان از حرفه پزشکی می بود. سطح رضایت با مقیاس «کافی» و «ناکافی» دسته‌بندی شد و سپس برای بازدید عوامل مؤثر، از راه حلهای آماری دقیق منفعت گیری گردید.

نتایج پژوهش نشان دادند تنها نزدیک به یک‌چهارم پزشکان ایرانی رضایت کافی از شغل خود دارند، در حالی که بیشتر از سه‌چهارم آنان رضایتی ناکافی یا متوسط را توانایی می‌کنند. این چنین اشکار شد گمان رضایت شغلی در پزشکان مرد نزدیک به ۵۴ درصد زیاد تر از پزشکان زن است.

یافته‌های دیگر بیانگر آن می بود که عواملی همچون علاقه به پزشکی، مقدار زمان صرف‌شده برای طبابت، درآمد کافی، سطح پایین استرس شغلی، ارامش شغلی و آزادی عمل حرفه‌ای نقش مهمی در افزایش رضایت شغلی دارند. در روبه رو، فشارهای مالی، محدودیت‌های شغلی و استرس زیاد از عوامل افت‌دهنده رضایت محسوب خواهد شد.

از دل نتایج به‌دست‌آمده می‌توان این چنین برداشت کرد که برای افزایش رضایت شغلی پزشکان، باید سیاست‌های حمایتی و مدیریتی مناسبی در نظر گرفته بشود. تشکیل شرایط کاری بهتر، افت فشارهای روانی، فراهم کردن مزایای مالی مناسب و نگه داری استقلال حرفه‌ای پزشکان، راهکارهایی می باشند که می‌توانند به بهبود حالت پشتیبانی کنند. این تغییرات نه تنها برای پزشکان، بلکه برای بیماران و کل نظام سلامت سرزمین نیز سودمند خواهد می بود.

این مطالعه این چنین نشان داد که عواملی همانند نوع دانشگاه محل تحصیل، سال ورود به دانشگاه، مقدار علاقه به پزشکی در دوران تحصیل و حتی مهاجرت نیز بر مقدار رضایت پزشکان اثرگذار است. پزشکان مهاجر در قیاس با همتایان خود در داخل سرزمین، رضایت بیشتری گزارش کرده‌اند. همین نوشته نشان‌دهنده اهمیت شرایط اجتماعی و اقتصادی در شکل‌گیری نگرش مثبت یا منفی به حرفه پزشکی است.

انتشار کردن این پژوهش در «مجله تخصصی اپیدمیولوژی ایران» که وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران و انجمن علمی اپیدمیولوژیست‌های ایران است، نشان‌دهنده دقت اختصاصی جامعه علمی سرزمین به قضیه رضایت پزشکان است. نتایج آن می‌تواند برای سیاست‌گذاران حوزه سلامت راهنمای ارزشمندی باشد تا با اصلاح شرایط حاضر، عرصه افزایش کیفیت خدمات بهداشتی و درمانی فراهم بشود.