هوش مصنوعی با نگاه امنیتی و دولتیسازی گسترش نمییابد_دانستنی
نوشته و ویرایش شده توسط مجله ی دانستنی
در شرایطی که نگاه محدودکننده و امنیتی به اینترنت ادامه دارد و دولت هم بر تکمیل شبکه ملی اطلاعات و اراعه خدمات این شبکه متمرکز شده است، مرکز پژوهشهای مجلس نیز به تازگی پیشنهادهایی درمورد کلیات مطرح هوش مصنوعی نقل کرده است. پیشنهادها و اصلاحیههایی که بیانگر تحدید این فناوری با نگاه امنیتی و دولتیسازی است. به باور نایبرئیس کمیسیون هوش مصنوعی نصر تهران، روح حاکم بر اصلاحات مرکز پژوهش های مجلس بر کلیات مطرح این فناوری، امنیتی و متمرکز بر خروج گسترش هوش مصنوعی از ریل کارشناسی و فنی است.
مرکز پژوهشهای مجلس در هفتههای تازه پیشنهادات و نظرات اصلاحی برای کلیات مطرح ملی هوش مصنوعی انتشار کرده و تاسیس صندوق خصوصی و ۱۰همتی گسترش این فناوری را مغایر با قانون اساسی دانسته است.
این مرکز این چنین معتقد است که برای تدوین دستورالعمل تامین تجهیزات مورد نیاز سرزمین، نیازی به شراکت قسمت خصوصی نیست. حتی نظر داده تا برای بازدید و افت مخاطرات هوش مصنوعی دبیر شورای امنیت ملی در شورای راهبری این فناوری وجود داشته باشد.
همین موارد، نگرانی کارشناسها و متخصصها را نسبت به دولتی و امنیتیسازی روال گسترش هوش مصنوعی در سرزمین تشدید کرده است. «محمدباقر سجادی»، نایبرئیس کمیسیون هوش مصنوعی و داده سازمان نصر تهران، در او مباحثه با «دیجیاتو» درمورد نظرهای مرکز پژوهشهای مجلس بر کلیات مطرح ملی هوش مصنوعی توضیح میدهد:
«به نظر میرسد نظرات این مرکز برای اصلاح کلیات مطرح هوش مصنوعی متاثر از جنگ ۱۲روزه بوده است. این در حالی است که هوش مصنوعی در این جنگ چه از طرف داخل و خارج پررنگ نبوده و در این خصوص بزرگنمایی شده است. از طرف دیگر، نه تنها حملات سایبری دشمن هیچ ارتباطی با هوش مصنوعی نداشته؛ بلکه تشدید دسترسی به اطلاعات در آن جنگ به علت عدم تعریف و اجرای درست پروتکلها و استانداردهای امنیتی بوده است. به این علت پررنگ کردن نقش امنیتی هوش مصنوعی و تحدید این فناوری کاملا نادرست و غیر کارشناسی است.»
نگاه امنیتی به هوش مصنوعی هم رسید
سجادی این چنین از این که همیشه و در زیاد تر موارد نگاه حاکمیت و مسئولان به فناوریهای پیشرفته امنیتی است، انتقاد میکند: «در زمان ورود هر فناوری تازه به سرزمین برچسب امنیتی بر آن زده و تحتالشعاع همین امنیت باقی مسائل و ابعاد مرتبط با این فناوری بازدید میبشود. همین نگاه مانع بزرگی در مسیر گسترش هوش مصنوعی میبشود. مرکز پژوهشهای مجلس هم کلیات مطرح هوش مصنوعی را با همین نگاه اصلاح کردند و این مطرح را از حالت کارشناسی به حالت غیر کارشناسی تحول داده است.»
او پافشاری میکند باید مسائل مرتبط با هوش مصنوعی را به طور کارشناسی و فنی بازدید کرد: «حتی مسائل امنیتی این فناوری هم باید در یک کارگروهی یا در قالب یک خواست شورای عالی امنیت ملی انتقال داده بشود. از طرف دیگر، شورای امنیت ملی نمیتواند از نظر فنی و کارشناسی ابعاد مرتبط با این فناوری را بازدید کند و به یک کارشناس فناوری اطلاعات نیاز است تا بعد از بازدیدهای کارشناسی تیم هوش مصنوعی یا تیم فناوری اطلاعات گزارشی را برای امنیت ملی ببرند.»
به باور او به جای این که نگاه امنیتی به هوش مصنوعی داشته باشیم، باید تمرکز را بر تحکیم امنیت سامانه و زیرساختهای ارتباطی گذاشت: «مراعات مسائل امنیتی برای زیرساختهای هوش مصنوعی یا ابزارهای آن یک برتری فرعی است و ما داریم این را به یک برتری مهم تبدیل میکنیم.»
گسترش بدون قسمت خصوصی نمیبشود
نایبرئیس کمیسیون هوش مصنوعی و داده سازمان نصر تهران با اشاره به نقش کمرنگ قسمت خصوصی در اصلاحیه مرکز پژوهشهای مجلس بر کلیات مطرح هوش مصنوعی میگوید:
«نه تنها نقش قسمت خصوصی در قوانین و ساختار سازمانهای پیشنهادی برای گسترش هوش مصنوعی در سرزمین کمرنگ است؛ بلکه در مواردی از جمله پیشنهادی مرکز پژوهشهای مجلس نقش این قسمت در کل نادیده گرفته شده است. این در حالی است که اگر مقصد گسترش هوش مصنوعی است، باید به شدت نقش و وجود قسمت خصوصی پررنگ بشود. در غیر اینصورت این فناوری در سرزمین گسترش اشکار نمیکند. همانظور که گسترش هوش مصنوعی در چند سال تازه به شدت کند بوده و از رقابتهای جهانی عقب ماندهایم، اکنون و با مطرح همچین پیشنهادهای محدودکننده و حذف قسمت خصوصی بهگفتن پرچمدار گسترش هوش مصنوعی هم نمیتوان انتظار همان گسترش کند را داشت.»

به باور سجادی برای تعیین متولی صندوق گسترش هوش مصنوعی باید به تخصص و دغدغهمندی دقت کرد. سازمان ملی هوش مصنوعی تخصص دارد و میتواند متولی این صندوق باشد، اما فقط قسمت خصوصی است که میتواند دغدغهمندی برای گسترش این فناوری را به خوبی برعهده بگیرد.
او پافشاری میکند برای کارآیی کارکرد صندوق گسترش هوش مصنوعی باید قسمت خصوصی هم در کنار سازمان هوش مصنوعی در ساختار مدیریتی صندوق گسترش این فناوری شراکت داشته باشد. از طرف دیگر باید مکانیزم شفاف و مشخصی برای شراکت عمومی در گسترش هوش مصنوعی در نظر گرفته بشود تا در یک فضای غیررانت و فساد، پیروزی صندوق گسترش هوش مصنوعی ضمانت بشود.
دسته بندی مطالب
