>> تحلیل دلایل واقعی ناترازی برق در ایران؛ چرا صنعت ماینینگ مقصر نیست
>> تحلیل دلایل واقعی ناترازی برق در ایران؛ چرا صنعت ماینینگ مقصر نیست؟ > در نشست خبری کارگروه ماینینگ انجمن بلاکچین، فعالان این صنعت با ارائه آمارها و مستندات، اتهامات وارده به استخراج ارزهای دیجیتال را رد کردند و وزارت نیرو را متهم به آمارسازی و نادیده گرفتن مشکلات ساختاری شبکه برق نمودند. این جلسه که در یکشنبه ۱۲ مرداد ۱۴۰۴ برگزار شد، جنبههای پنهان بحران انرژی را آشکار ساخت.
فرصتهای از دست رفته و پیشنهادهای ردشده علی بابکنیا، رئیس کارگروه ماینینگ، با اشاره به زمانهای گمشده، اعلام کرد این صنعت میتوانست بستر ایجاد ۵ هزار شغل مستقیم و تزریق ۶ هزار میلیارد تومان سرمایهگذاری باشد. او افزود که پیشنهادهایی نظیر احداث نیروگاه توسط ماینرها، بهرهگیری از گازهای فلر و راهاندازی مجدد نیروگاههای بیکار به وزارت نیرو ارائه شده بود، اما متاسفانه هیچکدام پذیرفته نشد.
ماینینگ مجاز متوقف، اما قطعیها ادامه داشت رئیس کارگروه با اصرار بر بیگناهی ماینینگ، یادآور شد استخراج مجاز از اواسط اردیبهشتماه به طور کامل متوقف گردیده است. او به دوره ۱۲ روزه جنگ و تعطیلی ادارات، مدارس و صنایع اشاره کرد و گفت با قطع اینترنت، کلیه فعالیتهای ماینینگ فلج شد، اما همچنان قطعیهای چند ساعته و مکرر رخ داد.
اوطلبانه دستگاههای خود را خاموش کردند، به عنوان نشانه وحدت ملی در شرایط سخت یاد کرد.
۶ هزار مگاوات اتلاف در شبکه توزیع؛ بزرگترین دزد برق بر اساس تحقیقات کارشناسی کارگروه، مهمترین عامل ناترازی، اتلافهای بیسابقه در شبکه توزیع برق است. بابکنیا بیان داشت شبکه توزیع با اتلاف میانگین ۶ هزار مگاوات ساعت روبروست.
این رقم معادل تولید ۶ نیروگاه اتمی بوشهر یا مصرف کل شهر تهران است. او با مقایسه با استانداردهای جهانی، ادامه داد در آلمان ۴٪، ژاپن ۵٪، آمریکا ۶٪ و ترکیه ۸٪ اتلاف وجود دارد، در حالی که ایران با اتلافهای بسیار بالاتر، رکوردمن منفی منطقه است. شبکه توزیع در واقع بزرگترین دزد برق کشور محسوب میشود. نیروگاههای فرسوده و راندمان پایین عامل دوم، فرسودگی نیروگاههای مقیاس بزرگ و راندمان کمتر از ۴۰ درصدی آنهاست.
بابکنیا این موضوع را نتیجه کمکاری وزارت نیرو در بهینهسازی و مدیریت دانست و یادآور شد که این موضوع منشأ اختلافات مداوم با وزارت نفت بوده است. افزایش ناگهانی جمعیت و عدم پیشبینی مهاجرت قانونی و غیرقانونی منجر به افزایش ۳ تا ۹ میلیون نفری جمعیت شده که بار اضافی بر شبکه برق تحمیل کرده است.
رئیس کارگروه انتقاد کرد این پدیده یکباره رخ نداده؛ وزارت نیرو موظف بود با پیشبینی، برنامهریزی متناسب انجام دهد. بدهی ۱۵۰ هزار میلیارد تومانی و فرار سرمایهگذاران بدهی انباشته وزارت نیرو به بخش خصوصی که به ۱۵۰ هزار میلیارد تومان رسیده، عامل فلج شدن سرمایهگذاران است.
بابکنیا تصریح کرد سرمایهگذار به امنیت حقوقی، قوانین پایدار، آرامش مدیریتی و وصول مطالبات در موقع نیاز دارد؛ وزارت نیرو در همه این مواردخلف وعده عمل کرده است. حمایت مخرب از لوازم خانگی پرمصرف مقررات برچسبگذاری انرژی که کالای وارداتی را در کلاس A و B و تولید داخلی را در C و D قرار داده، منجر به افزایش ۲۰ درصدی مصرف انرژی شده است.
بابکنیا گفت در عمل تولید داخلی حتی یک برد ساده هم نداریم و این قانون ظاهرا حمایتی، مصرف انرژی را تشویق کرده است. غفلت ۱۵ ساله در انرژیهای تجدیدپذیر ظرفیت نصب شده نیروگاههای تجدیدپذیر در ایران تنها ۱۵۰۰ مگاوات است. در مقایسه، ترکیه با ۸۵ میلیون جمعیت، ۲۲ هزار مگاوات و امارات با ۱۰ میلیون جمعیت، ۶ هزار مگاوات ظرفیت دارد.
سرانه ایران ۱۸ مگاوات در میلیون نفر، در حالی که در ترکیه ۲۵۲ و در امارات ۵۹۴ مگاوات است؛ نشاندهنده بیبرنامهای طولانیمدت است. مصنوع کردن متهمان ماینر، کولر و هندوانه بابکنیا با انتقاد از رویه وزارت نیرو گفت هیچ برنامه توسعهای برای بهینهسازی و صرفهجویی تدوین نشده و هر بار یک گروه مصرفکننده متهم میشود؛ روزی ماینرها، روزی کولرها و روزی هندوانه!
در واقع همه مقصرند به جز خود وزارت نیرو. او تأکید کرد که کل مصرف ماینینگ مجاز پیش از توقف، تنها ۵ مگاوات از ۷۳۴ مجوز صادره بوده است. احیا صنعت با حمایت از بخش خصوصی، نه سرکوب رئیس کارگروه با اشاره به نقش ماینینگ در دور زدن تحریمهای مالی بینالمللی، گفت به جای برخوردهای قهری و آمارسازی، باید با حمایت از بخش خصوصی و جذب سرمایه، برنامهریزی دقیق انجام میشد.
این فرصت برای همیشه از دست رفت. نیروگاه خورشیدی برای ماینرها بهصرفه نیست در مورد مصوبه دولت برای تامین برق مزارع، بابکنیا توضیح داد احداث نیروگاه خورشیدی گرانترین گزینه است (۳۵۰ هزار دلار در مگاوات). ۵ راهکار ارزانتر نظیر گاز فلر، بهینهسازی و گواهیهای صرفهجویی وجود داشت که هیچیک به ماینرها داده نشد.
حتی تعرفه گاز برای ماینرها دو برابر شده است. تبعیض در تعرفهها ۵۰۰ درصد برای ماینینگ در برابر ۲۰ درصد برای صنایع صنایع معمولی با تولید ۲۰ درصد بیش از نیاز خود از قطعی معافاند، اما برای ماینینگ این رقم ۵۰۰ درصد تعیین شده. بابکنیا این تبعیض را بیاساس دانست و افزود فلرها سوخته میشوند اما به ماینرهای ایرانی داده نمیشود.
تعرفه صادراتی ۴۸۰۰ تومان علاوه بر عوارض برقرسانی، مالیات بر ارزش افزوده و تبصره ۱۴، هزینه را به ۵ تا ۶ سنت در آمریکا و روسیه میرساند، در حالی که ماینرهای ایران ۶ ماه در سال خاموشاند. بابکنیا در پایان هشدار داد امروز ماینرها متهماند، اما با پیشرفت فناوری، فردا نوبت مراکز پردازش هوش مصنوعی خواهد بود. آمارهای وزارت نیرو درباره ماینینگ غیرواقعی است مسیح علوی، دبیر کارگروه استخراج رمز ارز، به ادعای وزیر نیرو درباره سهم ۵ درصدی ایران در ماینینگ جهانی پاسخ داد آمار دقیقی حتی از سوی وزارت نیرو وجود ندارد؛ حتی تعداد دستگاههای خانگی ناشناس است. او افزود آمار ماینرهای غیرمجاز با وجود برخوردها، رو به افزایش است و از ۲۵۰ و ۵۰۰ هزار دستگاه به ۹۰۰ هزار دستگاه رسیده که فاقد اعتبار است و نیازمند صحتسنجی میباشد. فرار سرمایه به امارات و عمان علوی بیان داشت پیش از قانونی شدن، سرمایهگذاران داخلی و خارجی به دلیل زیرساخت مناسب و نیروی متخصص، علاقهمند به فعالیت در ایران بودند.
اما عدم صدور مجوز و برخوردهای قهری، باعث فرار کل این سرمایهها به امارات و عمان شد که در آنجا نیروگاه و مزارع استخراج تاسیس کردند. او یادآور شد وزارت نیرو موظف بود ۸۰ درصد تولید برق را از طریق بخش خصوصی و بورس انرژی تامین کند، اما فضای امنیتی باعث شد سرمایهگذارانی با برنامه ۱.۵ تا ۲ میلیارد دلاری، ریسک فعالیت در ایران را نپذیرند. >>
