افزایش گردش ویروس کرونا در ایران؛ توصیه‌های جدید وزارت بهداشت برای پیشگیری
به گزارش بهداشت نیوز، ویروس‌های تنفسی هر ساله تعداد زیادی از مردم را مبتلا می‌کنند و در برخی موارد منجر به بستری یا فوت می‌شوند. اگرچه این ویروس‌ها از سال‌ها پیش در جامعه در گردش بوده‌اند و در فصول سرد سال طغیان‌های کوچکی ایجاد می‌کردند، اما از زمان همه‌گیری کرونا، حساسیت مردم نسبت به این ویروس‌ها افزایش یافته است. این حساسیت‌ها پس از فروکش کرونا تا حد زیادی کاهش یافت، اما اخیراً انتشار نامه‌ای از معاونت بهداشت وزارت بهداشت مبنی بر افزایش موارد ابتلا به ویروس کرونا در کشور، نگرانی‌های جدیدی را برای مردم به وجود آورده است.
محتویات نامه معاونت بهداشت به دانشگاه‌های علوم پزشکی
در این نامه، معاونت بهداشت با اشاره به گردش ویروس‌های تنفسی بر اساس گزارش‌های سامانه‌های دیده‌وری و مراقبت غیردیده‌وری، از معاونین بهداشت دانشگاه‌های علوم پزشکی خواسته است که ضمن اجرای اقدامات مراقبتی و آموزشی، گزارش کارکرد دوره‌ای خود را به مرکز وابسته ارسال کنند. در این متن بر لزوم استفاده صحیح و مستمر از ماسک، به‌ویژه در فضاهای بسته و پرجمعیت، پافشاری شده است. همچنین پایش منظم اماکن تجمعی نظیر مدارس، زندان‌ها و آسایشگاه‌ها از نظر مراعات ضوابط بهداشتی مورد تأکید قرار گرفته است.
🔗 بیشتر بخوانید: رابطه بین رژیم غذایی و کابوس: چه غذاهایی کیفیت خواب را خراب می‌کنند؟
تحلیل وضعیت اپیدمیولوژیک فعلی کووید-۱۹
سرپرست مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت اعلام کرده که آخرین یافته‌های نظام مراقبت و دیده‌بانی عفونت‌های تنفسی نشان‌دهنده افزایش نسبت ابتلا به کووید-۱۹ در چند هفته اخیر است؛ به‌گونه‌ای که این نسبت از دو درصد به چهار درصد رسیده است. با این حال، وی این افزایش دو درصدی را از نظر میزان و سوژه دلواپس‌کننده نداند و توضیح داد که نامه معاونت بهداشت در راستای ماموریت‌های این معاونت و به منظور نگه‌داشتن آمادگی و هوشیاری نظام سلامت برای مقابله با بیماری‌ها صادر شده است. او تأکید کرد که سوژه تازه و خطرناکی از کووید-۱۹ در کشور و جهان در گردش نیست و آنچه مشاهده می‌شود، همان سوژه‌های معمولی پیشین هستند.
افزایش فعالیت ویروس‌های تنفسی در کشور
دکتر علیرضا ناجی، رئیس مرکز تحقیقات ویروس‌شناسی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، بر اساس اطلاعات دیده‌وری و رصد ویروس‌های تنفسی، افزایش محسوس فعالیت ویروس‌ها، به‌ویژه کووید-۱۹ را تایید کرد. او گفت: سازمان جهانی بهداشت اگرچه اعلام کرده که کووید دیگر از حالت خطرناک خارج شده، اما این به معنی پایان کرونا نیست. در سال گذشته، فعالیت و گردش ویروس آنفلوانزا نیز بیشتر از قبل بوده و حتی احتمال دارد این ویروس دچار جهش‌هایی شده باشد؛ به‌عنوان مثال، آنفلوانزایی که قبلاً بیشتر در فصول سرد دیده می‌شد، اکنون در فصول غیرسرد نیز مشاهده می‌شود.
🔗 بیشتر بخوانید: تصویری تازه از همسر «شهید رئیسی» در دانشگاه فردوسی مشهد + عکس_دانستنی
ابهام در داده‌های اپیدمیولوژیک دقیق
دکتر ناجی افزود: وزارت بهداشت داده‌های مرتبط با تست‌های دیده‌وری را در اختیار دارد و حالت شیوع ویروس‌ها را رصد می‌کند، اما تا کنون اطلاعات اپیدمیولوژیک دقیقی در دسترس نیست که مشخص کند این افزایش چقدر خطرناک است. دلیل آن کاهش تعداد تست‌های انجام‌شده در کنار دیده‌وری‌های وزارت بهداشت است.
چرا نامه معاون وزیر بهداشت منتشر شد؟
در مورد نامه‌ای که نگرانی در جامعه ایجاد کرد، دکتر ناجی بیان داشت: از سال گذشته تا کنون شاهد گردش همزمان کرونا و آنفلوانزا بوده‌ایم و اکنون مجدد کووید فعال‌تر شده است. وزارت بهداشت به همین دلیل توصیه‌هایی به مردم ارائه می‌دهد تا از شیوع وسیع‌تر بیماری پیشگیری شود. این توصیه‌ها همانند توصیه‌های پیشین برای پیشگیری از کرونا هستند.
توصیه مجدد: استفاده از ماسک در اماکن شلوغ و سربسته
رئیس مرکز تحقیقات ویروس‌شناسی شهید بهشتی تصریح کرد: به مردم توصیه می‌شود در مکان‌های عمومی مانند مترو، اتوبوس یا محیط‌های شلوغ و سربسته، بهداشت فردی از جمله استفاده از ماسک و شستشوی دست‌ها را مراعات کنند. این فاصله‌گذاری اجتماعی در مکان‌های پرازدحام می‌تواند به کاهش شیوع کمک کند. این توصیه‌ها تنها برای محافظت از سلامت عموم است و نباید باعث ترس مردم شود، بلکه باید آن‌ها را تشویق کرد تا با مراعات نکات بهداشتی از انتقال ویروس‌ها جلوگیری نمایند. علاوه بر این، باید توجه داشت که برخی افراد از جمله دارای سیستم ایمنی ضعیف یا سالمندان، بیشتر در معرض خطر قرار دارند؛ بنابراین با مراعات این نکات می‌توانیم شیوع ویروس‌ها را کاهش داده و از افراد آسیب‌پذیر محافظت کنیم.
استقبال کم از واکسن آنفلوانزا و پیشنهاد به سیاست‌گذاران
این استاد دانشگاه با اشاره به اهمیت سیاست‌گذاری‌های حوزه سلامت در کنار اقدامات بهداشتی، گفت: سال گذشته واکسن‌های آنفلوانزا به میزان محدودی وارد کشور شد و بسیاری از مردم نتوانستند به واکسن‌های خارجی دسترسی پیدا کنند. در عین حال واکسن‌های داخلی آنفلوانزا، حاصل تلاش تولیدکنندگان داخلی، نتوانست اعتماد کافی را جلب کند و این باعث شد تعداد از مردم و کارکنان بهداشتی واکسن دریافت نکنند. این موضوع نیازمند بررسی توسط وزارت بهداشت است تا دلایل عدم اعتماد مردم به تولید داخلی شفاف‌سازی شده و توضیحاتی ارائه گردد که مردم مطمئن شوند این واکسن‌ها موثر و ایمن هستند. انجام اقدامات پیشگیری از بیماری‌های تنفسی برای گروه‌های مختلف، به‌ویژه کادر بهداشت و درمان، سالمندان و کودکان که در معرض خطر بیشتری هستند، اهمیت بسیار زیادی دارد. موضوع دیگر مربوط به داروهای قابل تجویز در بیماری کرونا است؛ یکی از داروهایی که برای پیشگیری از بیماری شدید و مرگ‌ومیر در سالمندان و افراد با ایمنی ضعیف کاربرد دارد، پکسلووید (Paxlovid) است که در برخی بیماران می‌تواند از بستری شدن در بیمارستان جلوگیری کند و شدت بیماری را کاهش دهد. تامین و تشکیل این دارو نیز نیازمند پیگیری است.
لزوم به‌روزرسانی واکسن‌های کرونا با ظهور سوژه‌های جدید
این متخصص ویروس‌شناسی پزشکی در مورد کاهش اثربخشی واکسن‌های پیشین کرونا افزود: به‌روزرسانی واکسن‌ها بر پایه سوژه‌های جدید کرونا، از نظر اقتصادی برای کشور ممکن است مقرون‌به‌صرفه نباشد، اما باید دقت کرد که کووید همانند آنفلوانزا با ما خواهد ماند و هرگز به طور کامل از بین نمی‌رود. شدت و ضعف ویروس ممکن است دچار تحول شود، اما این ویروس به‌طور کامل محو نمی‌شود. امیدواریم کووید مانند سال‌های پیش شیوع بالایی نداشته باشد، اما همواره در جهان امکان دارد به طور غیرمنتظره دچار تغییر شود. بنابراین باید آمادگی داشته باشیم که در صورت افزایش شیوع، داروها و واکسن‌های مناسب در دسترس باشند.
ویروس کرونای در گردش، ویروس جدیدی نیست
دکتر ناجی با تأکید بر اینکه ویروس کرونای در گردش ویروس جدیدی محسوب نمی‌شود، اظهار داشت: بر اساس رصدهای جهانی، تاکنون سوژه‌های اومیکرون در حال گردش هستند. اگرچه به طور دقیق نمی‌توان گفت کدام زیرسویه‌ها در حال حاضر در کشور در گردش هستند، اما بر اساس گزارش‌های جهانی، سوژه‌هایی نظیر J.N.1 و LP.8.1 در حال گسترش هستند. این سوژه‌ها از سال ۲۰۲۳ شناسایی شده و به‌ویژه در اواخر ۲۰۲۴ گسترش زیادی یافته‌اند. این سوژه‌ها دارای جهش‌هایی در پروتئین «اسپایک» هستند که باعث افزایش شدت انتقال و قدرت سرایت ویروس می‌شود. این جهش‌ها برای فرار ویروس از سیستم ایمنی بدن است، به این معنی که سیستم ایمی ممکن است نتواند به طور کامل ویروس را شناسایی و با آن مقابله کند. در مقایسه با سوژه‌های قبلی، سوژه‌های جدید قدرت بیماری‌زایی کمتری دارند، اما همچنان انتقال سریع‌تری دارند و در برخی موارد از سیستم ایمی فرار می‌کنند. این ویژگی‌ها باعث می‌شود این سوژه‌ها همچنان تهدیدی برای سلامت عمومی باشند.
