مصرف استامینوفن در بارداری علتاوتیسم می‌بشود؟ نتیجه فکت چک را بخوانید_دانستنی

کد خبر: 295660

تاریخ انتشار کردن: جمعه 05 تير 1405 – 16:29

به نقل از بهداشت نیوز، سال‌ها است که مصرف دارو در دوران بارداری، به‌اختصاصی داروهای رایجی همانند استامینوفن، با نگرانی و تردید همراه بوده است. تعداد بسیاری از مادران باردار در روبه رو با سردرد، تب یا دردهای روزمره این سوال را دارند: «آیا این دارو می‌تواند روی مغز جنین تاثییر بگذارد؟»

در سال‌های تازه، برخی مطالعات گمان داده بودند که مصرف استامینوفن -که با نام تجاری تایلنول هم شناخته می‌بشود- امکان پذیر با افزایش خطر اختلال طیف اوتیسم یا مشکلات رشدی در کودکان مرتبط باشد. این نوشته علتنگرانی گسترده والدین و حتی او گفت و گو‌های حقوقی و رسانه‌ای شد.

اما اکنون یک پژوهش زیاد بزرگ در دانمارک، تصویری متفاوت اراعه کرده است. نتایج این مطالعه مشخص می کند مصرف استامینوفن در دوران بارداری، دست‌کم بر پایه داده‌های جاری، ربط معناداری با افزایش خطر اوتیسم در کودکان ندارد.

یکی از بزرگ‌ترین مطالعات درمورد بارداری و اوتیسم

این پژوهش که نتایج آن در نشریه علمی JAMA Pediatrics انتشار شده، بیشتر از ۱.۵ میلیون کودک متولدشده در دانمارک بین سال‌های ۱۹۹۷ تا ۲۰۲۲ را بازدید کرده است.

پژوهشگران حالت کودکانی را که در دوران جنینی در معرض استامینوفن قرار گرفته بودند، با کودکانی که این چنین روبه رو‌ای نداشتند قیاس کردند. نتیجه مهم مطالعه دقت بسیاری جلب کرد:

نرخ ابتلا به اوتیسم در کودکان در معرض استامینوفن نزدیک به ۱.۸ درصد می بود

درحالی‌که این رقم در گروه بدون روبه رو نزدیک به ۳ درصد ثبت شد

پژوهشگران می‌گویند حتی بعد از بازدید عواملی همانند مقدار مصرف دارو، زمان منفعت گیری در دوران بارداری، حالت سلامت مادر و دیگر عوامل مؤثر هیچ ربط معنادار و مستقیمی بین مصرف استامینوفن و اوتیسم مشاهده نشد.

چرا این قضیه اینقدر مهم است؟

استامینوفن یکی از معدود داروهایی است که طبق معمولً در دوران بارداری نسبتاً ایمن برداشت می‌بشود و پزشکان برای تب، سردرد یا دردهای عضلانی آن را تجویز می‌کنند.

کنترل تب در بارداری اهمیت بسیاری دارد، چون تب شدید و طویل‌زمان خود می‌تواند برای جنین خطرناک باشد.

اما از نزدیک به یک دهه قبل، برخی مطالعات مشاهده‌ای گمان داده بودند که مصرف مکرر یا طویل‌زمان استامینوفن احتمالا با مشکلات عصبی-رشدی در کودکان ربط داشته باشد.

مطالعه تازه به‌علت چند ویژگی مهم مورد دقت قرار گرفته است:

حجم زیاد بزرگ نمونه

پیگیری طویل‌زمان

منفعت گیری از داده‌های ملی سلامت

و کنترل دقیق عوامل مخدوش‌کننده

این نوشته علتشده نتایج آن نسبت به تعداد بسیاری از پژوهش‌های قبلی قابل‌اعتمادتر برداشت بشود. این چنین یافته‌های این تحقیق با مطالعات جدیدتر در سوئد و دیگر کشورهای اروپایی همسو است؛ پژوهش‌هایی که آن‌ها نیز شواهد قطعی از ربط مستقیم بین استامینوفن و اوتیسم اشکار نکرده بودند.

چرا برخی مطالعات قبلی دلواپس‌کننده بودند؟

قسمت بسیاری از نگرانی‌ها از مطالعاتی ناشی می‌شد که ربط آماری بین مصرف استامینوفن و افزایش خطر اوتیسم، بیش‌فعالی (ADHD) یا مشکلات رفتاری را گزارش کرده بودند.

اما مشکل این می بود که تعداد بسیاری از این مطالعات نمی‌توانستند به‌طور کامل اشکار کنند آیا عامل مهم خود دارو بوده یا شرایطی که علتمصرف دارو شده‌اند؛ برای مثالً تب، عفونت، التهاب یا بیماری‌های عرصه‌ای مادر.

به همین علت، دانشمندان پافشاری داشتند که ربط آماری الزاماً به معنی رابطه علت و معلولی نیست.

آیا این یعنی مصرف استامینوفن کاملاً بی‌خطر است؟

پزشکان می‌گویند نه‌تنها در رابطه استامینوفن، بلکه درمورد هر دارویی در دوران بارداری باید اصل «کمترین دوز مؤثر و مختصر‌ترین زمان مصرف» مراعات بشود.

اگرچه مطالعه تازه نگرانی‌ها را تا حد بسیاری افت داده، اما متخصصان هم چنان پیشنهاد می‌کنند:

از مصرف خودسرانه دارو پرهیز بشود

دارو فقط در صورت نیاز واقعی منفعت گیری بشود

و زنان باردار پیش از مصرف مداوم هر دارویی با پزشک مشورت کنند

اوتیسم؛ بیماری‌ای با عوامل پیچیده

متخصصان پافشاری می‌کنند اختلال طیف اوتیسم یک حالت پیچیده عصبی-رشدی است که به گمان زیادً تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل شکل می‌گیرد؛ اعم از: ژنتیک، عوامل محیطی، حالت متابولیک و شرایط دوران بارداری. به همین علت، دور از انتظار است بتوان علت آن را به یک عامل واحد نسبت داد.

متخصصان چه می‌گویند؟

پژوهشگران این مطالعه می‌گویند یافته‌های تازه می‌تواند به افت اضطراب تعداد بسیاری از مادران پشتیبانی کند. در سال‌های تازه، نگرانی درمورد مصرف استامینوفن علتشده برخی زنان باردار حتی در شرایط الزامی هم از مصرف دارو یا درمان تب اجتناب کنند.

درحالی‌که پزشکان هشدار خواهند داد تب شدید کنترل‌نشده خود می‌تواند خطرات جدی‌تری برای مادر و جنین تشکیل کند.

مطالعه بزرگ دانمارکی که روی بیشتر از ۱.۵ میلیون کودک انجام شده، شواهد تازه‌ای اراعه می‌دهد که مصرف استامینوفن در دوران بارداری با افزایش خطر اوتیسم ربط مستقیمی ندارد.

اگرچه او گفت و گو علمی درمورد اثرات داروها در بارداری هم چنان ادامه دارد، اما یافته‌های تازه مشخص می کند نگرانی‌های گسترده درمورد استامینوفن امکان پذیر بیشتر از حد بزرگ‌نمایی شده باشد.

در نهایت، متخصصان پافشاری می‌کنند با اهمیت ترین اصل در دوران بارداری، مصرف آگاهانه داروها و مشورت با پزشک است، نه هراس افراطی و نه مصرف بی‌احتیاط.

منبع های:

خبرآنلاین

 reuters ، jamanetwork ، mayoclinic