بررسی باورهای غلط رایج درباره واکسن آنفلوانزا؛ حقایق پزشکی که باید بدانید
واکسن آنفلوانزا یکی از موثرترین راه‌های پیشگیری از ابتلا به ویروس آنفلوانزا موسمی است، با این حال همچنان بسیاری از افراد به دلایل مختلف از دریافت آن خودداری می‌کنند. دکتر احمد وثوقی‌مطلق، فوق‌تخصص آسم و آلرژی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، در گفتگو با خبرگزاری بهداشت‌نیوز به تشریح مهم‌ترین شایعات و حقایق پیرامون این واکسن پرداخته است.
چرا واکسن آنفلوانزا باید هر سال تکرار شود؟
برخلاف تصور برخی، یک بار تزریق واکسن برای تمام عمر کافی نیست. سازمان بهداشت جهانی (WHO) بر اساس رصد جهانی سویه‌های فعال ویروس، ترکیب واکسن را سالانه به‌روزرسانی می‌کند. ویروس آنفلوانزا دچار تغییرات آنتیژنیک مداوم (دریفت آنتیژنی) می‌شود، بنابراین ایمنی حاصل از بیماری قبلی یا واکسن سال‌های پیش، در برابر سویه‌های جدید محافظت کامل ایجاد نمی‌کند. به همین دلیل دریافت واکسن در هر فصل سرما ضروری است.
🔗 بیشتر بخوانید: سلاح مخفی طول عمر و ابر قوت نهان در بدن کشف شد_دانستنی
آیا واکسن آنفلوانزا سیستم ایمنی را ضعیف می‌کند؟
این یکی از رایج‌ترین باورهای نادرست است. دکتر وثوقی‌مطلق با تأکید می‌گوید: «واکسن آنفلوانزا به هیچ وجه سیستم ایمنی بدن را ضعیف نمی‌کند، بلکه آن را برای شناسایی و مقابله موثر با ویروس آنفلوانزا تقویت و آموزش می‌دهد.» واکسن‌های غیرفعال (کشته‌شده) که در ایران استفاده می‌شوند، حاوی ویروس زنده نیستند و قادر به ایجاد بیماری نیستند.
عوارض احتمالی واکسن: واقعیت چیست؟
مانند هر مداخله پزشکی دیگری، واکسن آنفلوانزا نیز ممکن است عوارضی داشته باشد، اما این موارد بسیار نادر، سبک و گذرا هستند. شایع‌ترین واکنش‌ها شامل درد، قرمزی یا تورم در محل تزریق، و گاه به گاه تب پایین، خستگی یا آلام عضلانی خفیف است که معمولاً در عرض ۲۴ تا ۴۸ ساعت خودبه‌خود بهبود می‌یابد. این علائم نشانه ابتلا به آنفلوانزا نیستند، بلکه نشان‌دهنده پاسخ طبیعی سیستم ایمی به واکسن‌اند. مزایای پیشگیری از عوارض وخیم آنفلوانزا، از ریسک بسیار کم عوارض واکسن بسیار بیشتر است.
🔗 بیشتر بخوانید: بوسه دختر یکی از کارگران معدن طبس بر قاب عکس پدر وایرال شد+ عکس_دانستنی
آیا اگر قبلاً آنفلوانزا گرفته‌ام، باز هم نیاز به واکسن دارم؟
بله، قطعاً. ابتلا به آنفلوانزا در سال‌های قبل، ایمنی طولانی‌مدت و گسترده علیه تمام سویه‌ها ایجاد نمی‌کند. از آنجا که ویروس هر سال دچار جهش می‌شود، سوئه‌ای که شما مبتلا شده‌اید با سوئه‌های متداول سال جاری متفاوت است. بنابراین واکسن‌سازی سالانه حتی برای کسانی که اخیراً بیمار بوده‌اند، توصیه می‌شود.
واکسن‌سازی در دوران بارداری
زنان باردار از گروه‌های پرریسک برای عوارض وخیم آنفلوانزا هستند. دکتر وثوقی‌مطلق توصیه می‌کند: «در دوران بارداری تنها فرم غیرفعال (کشته‌شده) واکسن باید تزریق شود.» واکسن‌های غیرفعال برای مادر و جنین ایمن هستند و می‌توانند محافظت دو جانبه (مادر و نوزاد متولد شده) را فراهم آورند. مشورت با پزشک معالج قبل از تزریق الزامی است.
جمع‌بندی: واکسن‌سازی، بهترین استراتژی دفاعی است
رئیس بیمارستان امام رضا (ع) بجنورد نیز تأکید کرد که واکسن آنفلوانزا در برابر سویه‌های خطرناک و احتمالیاً مرگبار آنفلوانزا، حفاظت مؤثری را شکل می‌دهد. شکستن موانع ذهنی و باورهای نادرست، گام اول در جهت کاهش بار بیماری، مراجعه‌های پزشکی و مرگ‌ومیر ناشی از آنفلوانزا در جامعه است. بهترین زمان واکسن‌سازی، اوایل فصل پاییز (مهر و آبان) است، اما تا پایان فصل سرما همچنان مفید و توصیه‌شده می‌باشد.
