کرم‌های پلاستیک‌خوار: کشف جدید برای تجزیه کیسه‌های پلی‌اتیلن در ۲۴ ساعت
دانشمندان توانسته‌اند کشف کنند که کرم‌های مومی پیله‌ساز (Waxworm caterpillars) قابلیت هضم پلاستیک پلی‌اتیلن را دارند؛ این ماده یکی از رایج‌ترین و پایدارترین آلاینده‌های محیط زیست است. این موجودات که با نام «پلاستیک‌خوار» (Plastivore) شناخته می‌شوند، پلاستیک را در عرض چند روز متابولیزه کرده و آن را به صورت چربی در بافت‌های بدن ذخیره می‌کنند.
پلی‌اتیلن پرکاربردترین پلاستیک تولیدی در جهان محسوب می‌شود و به دلیل مقاومت شیمیایی بالا می‌تواند صدها سال در طبیعت باقی بماند. بر اساس گزارشی از ScienceDaily، محققان متوجه شده‌اند که حدود دو هزار کرم بید موم‌خوار می‌توانند یک کیسه پلی‌اتیلنی کامل را تنها در ۲۴ ساعت تجزیه کنند. با این حال، تغذیه صرفاً با پلاستیک برای خود این کرم‌ها کشنده است.
🔗 بیشتر بخوانید: مشخصات هلیکوپتر AH-1Z Viper_دانستنی
مکانیزم تجزیه پلاستیک توسط کرم‌ها
پژوهشگران دانشگاه برندون در کانادا توضیح داده‌اند که این کرم‌ها پلاستیک را به طور متابولیکی به لیپیدها (چربی‌ها) تجزیه کرده و در بافت چربی خود انباشت می‌کنند؛ فرایندی مشابه ذخیره‌سازی چربی اضافی در بدن انسان پس از مصرف گوشت.
با وجود این توانایی شگفت‌انگیز، یک چالش اساسی وجود دارد. محققان بیان می‌کنند: «این کرم‌ها با رژیمی کاملاً پلاستیکی، بیشتر از چند روز زنده نمی‌مانند و حجم قابل‌توجهی از توده بدنی خود را از دست می‌دهند.»
🔗 بیشتر بخوانید: اسپوتنیک 6 به فضا پرتاب شد
با این حال، تیم تحقیق خوش‌بین است که بتواند راه‌حلی برای این مشکل بیابد. آن‌ها در حال آزمایش فرمولاسیون یک رژیم غذایی مکمل (مانند افزودن قندها) هستند تا سلامت کرم‌ها در حین مصرف پلاستیک حفظ و حتی بهبود یابد.
دو مسیر برای بهره‌برداری در مقیاس بزرگ
این پژوهش دو مسیر مهم را برای استفاده تجاری از این قابلیت پیشنهاد می‌دهد. مسیر اول، پرورش انبوه این کرم‌ها روی رژیمی ترکیبی از پلاستیک و مکمل‌های غذایی است. مسیر دوم، که پیچیده‌تر است، مهندسی مجدد مسیر بیولوژیکی تجزیه پلاستیک در خارج از بدن حیوان است؛ یعنی شناسایی و استخراج آنزیم‌ها یا باکتری‌های مسئول این فرایند و بهره‌گیری از آن‌ها در محیط‌های صنعتی.
این رویکرد یک مزیت اقتصادی جانبی نیز دارد. پرورش گسترده این کرم‌ها، حجم عظیمی از حشرات را فراهم می‌کند که می‌تواند به عنوان یک منبع غذایی پرمغزی برای ماهی‌های پرورشی تجاری در صنعت آبزی‌پروری مورد استفاده قرار گیرد.
یافته‌های این تحقیق در کنفرانس سالانه انجمن زیست‌شناسی تجربی ۲۰۲۵ ارائه شده است.
