انقلاب زمستانی در نیم‌کره شمالی: کوتاه‌ترین روز سال و سنت‌های باستانی

این پدیده ناشی از محور چرخش زمین است که نسبت به صفحه مداری به دور خورشید عمودی نیست؛ خود انقلاب تنها یک لحظه طول می‌کشد اما به روز کامل آن نیز اطلاق می‌شود.

ریشه‌های تاریخی و فرهنگی

از دوران نوسنگی انقلاب زمستانی برای فرهنگ‌های گوناگون زمان مهمی بوده و جشن‌هایی مانند شب یلدا، کریسمس و حنوکا با نماد مرگ و تولد مجدد خورشید برگزار می‌شود؛ بنا‌های باستانی چون گور نیوگرنج، استون‌هنج و کاهوکیا وودهنج با طلوع یا غروب خورشید در این روز هم‌سو شده‌اند.

<figcaption class="wp-element-caption"طلوع خورشید در استون‌هنج در جنوب انگلستان در انقلاب زمستانی

جشن یلدا در ایران

در فرهنگ ایرانی شب یلدا یا شب چله سنت کهنانی است که در آن اعضای خانواده در خانه بزرگ‌تر گرد می‌آیند، آجیل، انار و هندوانه سرو می‌شود و با شعر‌خوانی از حافظ جشن می‌گیرند.

هرچند لحظه دقیق انقلاب قابل محاسبه است، اما مشاهده مستقیم آن با چشم غیر‌ممکن است زیرا خورشید به نظر می‌رسد ساکن یا بسیار آهسته حرکت کند.