کشف تپش‌های نهان در رگ‌های مغزی: هشداردهنده‌ی زوال عقل و افت شناختی
دانشمندان با بهره‌گیری از یک تکنیک تصویربرداری نوین، برای نخستین بار موفق شده‌اند تپش‌های ریز و سریع رگ‌های خونی کوچک مغز انسان را با دقت بی‌سابقه‌ای رصد کنند. پژوهش‌های پیشین نشان می‌داد که نوسانات سامانه عروقی مغز می‌تواند نشانگر زودرس زوال عقل یا کاهش توان شناختی باشد، اما این مطالعه اخیر امکان بررسی مستقیم این ارتباط را فراهم آورده است.
دکتر «دنی وانگ»، عصب‌شناس و نویسنده ارشد این تحقیق از «دانشگاه کالیفرنیا جنوبی» (USC)، بیان می‌دارد:
🔗 بیشتر بخوانید: گوگل با هوش مصنوعی خود به تشکیل نقشه ماهواره‌ای نشت متان پشتیبانی می‌کند
«روش جدید ما برای نخستین بار آشکار می‌کند که حجم این رگ‌های ریز در طول عمر و در شرایط عروقی متفاوت چگونه دگرگونی می‌یابد؛ این امر مسیرهای تازه‌ای برای کاوش سلامت مغز، زوال عقل و بیماری‌های رگ‌های کوچک باز می‌کند.»
این تکنیک حاصل همکاری دانشگاه USC و شرکت Siemens Healthcare US است و ترکیبی از دو روش تصویربرداری MRI به نام‌های VASO و ASL را در بر می‌گیرد که امکان مشاهده تغییرات بسیار جزئی در حجم رگ‌های مغزی را میسر می‌سازد.
🔗 بیشتر بخوانید: نخستین شرایط فروش بیجینگ U5 پلاس انتشار شد [مرداد ۱۴۰۴]_دانستنی
به گفته پژوهشگران، افزایش شدت تپش در رگ‌های مغزی با اختلالات شناختی ارتباط تنیده دارد و می‌تواند از عوامل پیش‌کشنده برخی انواع زوال عقل مانند بیماری آلزایمر باشد. با این حال، تا پیش از این اکثر مطالعات در این حوزه بر روی حیوانات انجام شده بود، زیرا رصد مستقیم این پدیده در مغز انسان با چالش‌های فنی روبرو بود.
افزایش شدت تپش در مغز و ارتباط آن با زوال عقل
محققان امیدوارند این روش نوین بتواند موانع موجود را برطرف سازد. آن‌ها تپش رگ‌های ریز مغز را در ۱۱ داوطلب جوان (در دهه بیست و سیصدگی زندگی) و ۱۲ داوطلب سالمند (در دهه پنجاه و شصتگی زندگی) بررسی کرده‌اند.
نتایج آزمایش نشان داد که شدت تپش خونی در ماده سفید مغز با افزایش سن تشدید می‌شود و افرادی که فشار خون بالا داشتند، تغییرات شدیدتر را نسبت به سایرین نشان دادند. این یافته‌ها با آزمایش‌های انجام‌شده بر روی حیوانات هم‌سو است که نشان داده بودند با پیری یا بروز بیماری، تپش رگ‌های ماده سفید مغز تقویت می‌یابد.
پژوهشگران تا کنون دلیل دقیق این پدیده را نمی‌دانند، اما فرضیه‌هایی مطرح کرده‌اند. یکی از این فرضیات بیان می‌دارد که تراکم رگ‌های ریز مغز به‌صورت طبیعی با افزایش سن کاهش می‌یابد و این کاهش باعث می‌شود شریان‌ها نتوانند فشار هر ضربه قلب را همانند گذشته پراکنده کنند. در نتیجه، دامنه تپش در رگ‌های بیرونی ماده سفید افزایش آشکاری می‌یابد.
با گذشت زمان، این دگرگونی می‌تواند باعث کندی جریان مایع مغزی-نخاعی شود که وظیفه شستشوی مغز را بر عهده دارد؛ فرایندی که دانشمندان معتقدند با پیری و بیماری‌های عصبی ارتباط مستقیمی دارد.
نتایج این مطالعه در مجله Nature Cardiovascular Research منتشر شده است.
