فسیل دلفین غولپیکر ۱۶ میلیون ساله در آمازون کشف شد
نزدیک به ۱۶ میلیون سال پیش، یک دلفین غولپیکر در اعماق یک دریاچه آب شیرین در آمازون پرو زندگی میکرد. برخلاف دلفینهای مدرن که در اقیانوسها زندگی میکنند، این گونه در محیط آب شیرین بسر میبرد. با وجود اینکه امروزه نیز دلفینهای آب شیرین در آمازون وجود دارند، هیچکدام خویشاوند نزدیک این دلفین منقرضشده نیستند. نزدیکترین خویشاوندان آن در آسیای جنوبی، در فاصله بیش از ۱۰ هزار کیلومتر زندگی میکنند.
تحلیل فسیل جمجمه ۷۰ سانتیمتری این دلفین باستانی نشان میدهد که طول بدنش حدود ۳٫۵ متر بوده است. این دلفین ۲۰ تا ۲۵ درصد بزرگتر از دلفینهای مدرن و بزرگترین دلفین آب شیرین شناختهشده محسوب میشود. با این حال، جمجمه ناقص است و محققان گمان میکنند اندازه واقعی بدنش حتی بزرگتر بوده باشد.
یک تیم بینالمللی محققان این فسیل را در سال ۲۰۱۸ در نزدیکی رودخانه ناپو در پرو کشف کرده و نتایج تحلیل خود را اخیرا در مجله ساینس ادوانسز منتشر کردهاند. آنها این گونه را پبانیستا یاکورونا نامگذاری کردهاند. نام پبانیستا به سازندهای زمینشناسی پرو اشاره دارد و یاکورونا نام مردمان افسانهای پرویی است که در عمق آبها زندگی میکردند.
چرا برخی دلفینها در آب شیرین زندگی میکنند؟
به طور کلی سه سرده دلفین آب شیرین وجود دارد دلفینهای رودخانهای جنوب آسیا، دلفینهای رودخانهای آمازون و دلفینهای رودخانه یانگتسه که از ۴۰ سال پیش مشاهده نشده و منقرضشده محسوب میشوند. تمام گونههای دلفین آب شیرین در معرض خطر یا خطر بحرانی هستند.
محققان در ابتدا فکر میکردند فسیل کشفشده مربوط به سرده دلفینهای رودخانهای آمازون است، اما بررسیهای دقیق نشان داد که ویژگیهای جمجمه بیشتر با دلفینهای رودخانهای جنوب آسیا همسو است. این دلفینها چشمان کوچکتری دارند.
نیاکان دلفینهای رودخانهای جنوب آسیا نزدیک به ۲۰ میلیون سال پیش جمعیت گستردهای داشتند. از سوی دیگر، نیاکان دلفینهای مدرن رودخانهای آمازون بین ۶ تا ۱۰ میلیون سال پیش در اقیانوسها پراکنده بودند.
دانشمندان معتقدند که تنوع و فراوانی پستانداران آبی در گذشته، دلفینها را برای یافتن غذا به سمت رودخانهها و دریاچههای آب شیرین آمازون سوق داده است. اکوسیستمهای آب شیرین غنی از مواد مغذی و میزبان جانوران زیادی بودند و دلفینها به راحتی در اوج هرم غذایی قرار گرفتند. این موضوع میتواند اندازه بزرگ این دلفینهای باستانی را توجیه کند.
اما تغییرات محیطی مانند خشکسالیها، باعث انقراض گونه. شد. در نتیجه، زیستگاههای آب شیرین آمازون برای نیاکان دلفینهای امروزی در دسترس قرار گرفت.
محققان تأکید میکنند که انقراض. نشان میدهد زیستگاه دلفینهای آب شیرین امروزی در آمازون چقدر آسیبپذیر است. با وجود آلودگیهای زیستمحیطی ناشی از معادن طلا، آینده دلفینهای آمازون امروز مبهمتر از هر زمان دیگری به نظر میرسد.
