گزارش شاخص هوش مصنوعی ایران ۱۴۰۳ رونمایی شد_دانستنی

 گزارش شاخص هوش مصنوعی ایران ۱۴۰۳ چهارشنبه، ۷ آذر ۱۴۰۳، با وجود استادان، صاحب‌نظران، مدیران کسب‌وکار و فعالین حوزه هوش مصنوعی رونمایی شد.

گزارش شاخص هوش مصنوعی ایران ۱۴۰۳ (Iran AI Index 2024) با همکاری مرکز استراتژی و تحول هوش مصنوعی شریف و آزمایشگاه سیاستی دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف و با حمایتستاد اقتصاد دیجیتـال معاونت علمی تدوین شده و مقصد از طراحی این شاخص‌ها فراهم‌کردن امکان قیاس داده‌محور حالت ایران بـا کشورهای منطقه و پیشرو در حوزه‌های مختلفی چون تحقیق، گسترش، کسب‌وکارها، سیاست، کاربردی‌سازی، اخلاق و افکار عمومی اظهار شده است. بنا به اظهار تدوین‌کنندگان، این گزارش با الهام از ازمایش ها بین‌المللی در شاخص‌‌های هوش مصنوعی، تلاش می‌کند چارچوبی برای فهمیدن حالت ایران در این حوزه اراعه دهد.

در اغاز این نشست که در دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد، «سید ایمان میرعمادی»، عضو هیئت‌علمی دانشکده مدیریت و اقتصاد و مدیر علمی گزارش شاخص هوش مصنوعی، ضمن اراعه راه حلشناسی و چارچوب نظری گزارش به سرفصل‌های مهم گزارش شاخص هوش مصنوعی ایران پرداخت.

«محمود نیلی احمدآبادی»، استاد دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تهران، نیز با گفتن این که شناخت وضع حاضر برای هرگونه برنامه‌ریزی الزامی است، او گفت: «خوشبختانه دقت جدی به هوش مصنوعی در سرزمین، از بیشترین لایه‌های حکمرانی تا سطح عموم مردم، به‌وضوح مشاهده می‌بشود.»

او پافشاری کرد تصمیم‌ها در این عرصه باید مبتنی‌بر داده و با تدبیر درست گرفته بشود.

«حجت‌الله میرزایی»، رئیس مرکز پژوهش‌های اتاق ایران، در این مراسم با گفتن این که «هوش مصنوعی ابزاری است که گذار تمدنی بشر با آن شکل خواهد گرفت»، او گفت: «حکمرانی جاری توانایی نگه داری طبقه خلاق را ندارد؛ چراکه اساساً دغدغه مهم طبقه خلاق پذیرفتن تفاوت‌ها است.» موضوعی که به باور وی، موردتوجه حکمرانی نیست.

این چنین «بابک حسین‌خلج»، رئیس و استاد دانشکده مهندسی برق دانشگاه صنعتی شریف، با اشاره به این که تا کنون هم‌راستایی مؤثری بین بازیگران متعدد حوزه هوش مصنوعی شکل نگرفته، افزود: «باتوجه‌به محدودیت منبع های، الزامی است حوزه‌های مهم برتری‌بندی‌شده و عمل های هدفمندتر و اثربخش‌تری انجام بشود.»

«کامران باقری»، مدیرعامل شرکت هوش مصنوعی «اسمایلینو»، نیز با گفتن این که انزوای سرزمین به‌اختصاصی در شرایط تحریمی شدید، می‌تواند ما را از بازی‌های جهانی حذف کند، پافشاری کرد: «نوشته هوش مصنوعی از فوریت بالایی برخوردار است و همکاری‌های گسترده بین‌المللی را طلب می‌کند.»

«فرشید گلزاده»، مدیرعامل صنایع لوازم خانگی مادیران، نیز پافشاری کرد: «به‌جای بازدید انتشار کردن و گسترش دانش، باید به ظرفیت جذب دانش دقت بیشتری بشود.» او افزود: «برای تحقق این مقصد ملزوم است فعالیت‌های دانشگاهی و گزارش‌های این‌چنینی گسترش یابند و این موضوعات محدود به محافل دانشگاهی نمانده و در صنعت نیز اراعه و پیاده‌سازی بشود.»

«محمدرضا جلایی‌پور»، نماینده معاونت راهبردی ریاست‌جمهوری، نیز او گفت: «بهتر می بود این چنین گزارشی پیش از نهایی شدن اسناد سیاستی این حوزه، به سیاست‌گذاران اراعه می‌شد.»

او افزود: «ایران نیاز به چندهزار شرکت دانش‌بنیان کوچک ندارد، بلکه به شرکت‌های بزرگ هوش مصنوعی نیاز است تا این حوزه تحکیم بشود.»

جلایی‌پور نظر کرد این گزارش در مجامع سیاستی و فضای اندیشکده‌های سرزمین اراعه بشود.

«سیدعلی مدنی‌زاده»، رئیس دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه شریف، نیز پافشاری کرد: «هوش مصنوعی با افزایش دیدنی منفعت‌وری، پنجره فرصتی مختصر‌مدتی برای سرزمین فراهم کرده تا تحولی اساسی در نظام حکمرانی تشکیل کند. این فناوری می‌تواند مبنای تصمیم‌گیری در نظامات حکمرانی را بر پایه شواهد علمی تحول داده و به توانمندسازی حاکمیت و جامعه منجر بشود.»

مانع ها رشد هوش مصنوعی در ایران

در قسمت خلاصه یافته‌های کلیدی این گزارش آمده است: «از منظر علمی، ایران در سال‌های تازه در قیاس با کشورهای منطقه و جهان با کم شدن چشمگیری روبه رو شده است. سال ۲۰۲۳ ایران از لحاظ تعداد و کیفیت مقالات علمی در حوزه هوش مصنوعی در جایگاه دوم منطقه، بعد از عربستان سعودی، قرار داشت. با تداوم این روال پیش‌بینی می‌بشود ایران در ۳ سال آینده جایگاه دوم را به ترکیه واگذار کند.»
این گزارش گفتن می‌کند: «ایران در عرصه گسترش‌دهندگان هوش مصنوعی بعد از ترکیه در رتبه دوم منطقه قرار دارد. روال شراکت ایرانیان در پروژه‌های برجسته هوش مصنوعی در سال‌های تازه صعودی بوده و وجود مهندسان ایرانی در این حوزه رو به افزایش است.» اما «کاربردی‌سازی و به‌کارگیری هوش مصنوعی در کسب‌وکارهای ایرانی ایران حداقل ۷ سال از میانگین جهانی عقب‌تر است و اکنون حدوداً ۱۷ درصد کسب‌وکارهای ایرانی از هوش مصنوعی منفعت گیری می‌کنند.» این چنین از نظر تعداد شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی ایران تا سال ۲۰۱۶ در جایگاه دوم منطقه می بود اما سال ۲۰۲۳ با ۲ پله سقوط در رتبه چهارم قرار گرفته است.
بنابر گزارش شاخص هوش مصنوعی ایران، افتنیروی کار ماهر و نبوده است زیرساخت‌های مناسب به‌طور جدی مانع گسترش هوش مصنوعی در بنگاه‌های ایرانی شده است.
در این گزارش، قیمت بازار هوش مصنوعی ایران تا سال ۱۴۰۳ نزدیک به هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان تخمین زده شده است.
متن کامل گزارش شاخص هوش مصنوعی ایران ۱۴۰۳ در سایت مرکز استراتژی و تحول هوش مصنوعی شریف در دسترس است.