تلسکوپ جیمز وب دورترین ابرسیاهچاله فعال کیهان را در کهکشان کشف کرد
تلسکوپ فضایی جیمز وب در حین رصد یکی از درخشانترین کهکشانهای کیهان به نام، موفق به شناسایی دورترین ابرسیاهچاله فعال جهان شد که جرمی نزدیک به ۲ میلیون برابر جرم خورشید دارد و با سرعتی شگفتانگیز مواد اطراف را به سمت خود میکشد.
کهکشان یکی از جوانترین و در عین حال دورترین کهکشانهای شناختهشده است که منجمان تا به امروز رصد کردهاند. این کهکشان در زمانی شکل گرفته که کیهان تنها ۴۳۰ میلیون سال عمر داشت، در حالی که عمر کل کیهان حدود ۱۳.۸ میلیارد سال برآورد میشود.
این کهکشان برای اولین بار توسط تلسکوپ هابل کشف شد و درخشش فوقالعاده آن انگیزه محققان را برای کشف رازهای پنهان در آن فراهم آورد. اکنون دانشمندان با استفاده از دادههای تلسکوپ جیمز وب، قادر به فاش کردن بخشی از این اسرار شدهاند.
کشف ابرسیاهچاله فعال در مرکز کهکشان کهن
مطالعات جدید مبتنی بر دادههای تلسکوپ جیمز وب نشان میدهد که کهکشان در مرکز خود یک سیاهچاله ابرپرجرم دارد که به شدت در حال بلعیدن مواد محیطی است. این سیاهچاله اکنون به عنوان دورترین ابرسیاهچاله فعال کیهان شناخته میشود.
دانشمندان جرم این سیاهچاله را حدود ۲ میلیون برابر جرم خورشید تخمین زدهاند و علت درخشندگی بینظیر کهکشان را وجود همین سیاهچاله ابرپرجرم در مرکز آن میدانند. سیاهچالههای فعال که مواد را با شدت بالا به سمت خود میکشند، منبعی از نور بسیار قوی هستند.
وجود گاز متراکم در هسته کهکشان، مشاهده عناصر یونیزه در همین ناحیه و رصد بادهای قدرتمند که توسط کهکشان به بیرون پرتاب شدهاند، سه نشانه اصلی وجود سیاهچالههای فعال ابرپرجرم محسوب میشوند. محققان خوشبختانه توانستهاند هر سه اثر را در مشاهدات خود از این کهکشان بیابند و وجود این سیاهچاله شگفتانگیز را قطعی کنند.

علاوه بر این، تیمی دیگر از محققان که به طور همزمان دادههای طیفسنجی جیمز وب از این کهکشان را بررسی میکردند، وجود یک توده گاز هلیومی در اطراف کهکشان را شناسایی کردند. دانشمندان معتقدند اولین نسل ستارگان در جهان از هیدروژن و هلیوم تشکیل شدهاند.
پیدا شدن چنین توده گازی که تنها از هلیوم تشکیل شده و اثری از عناصر سنگین در آن دیده نمیشود، میتواند ردپایی از مکان تولدستارگان اول کیهان را در اختیار محققان قرار دهد. ظهور این ستارگان نقطه عطفی اساسی در تاریخچه کیهان است که طی آن جهان از حالت تاریک و خالی از ماده به محیطی با ساختار پیچیده و پویا تبدیل شده است.
دانشمندان در مراحل آتی قصد دارند توده گاز هلیومی را به طور عمیقتر کاوش کنند تا شواهد بیشتری از تولد اولین ستارگان عالم آشکار سازند. مطالعه دقیقتر سیاهچاله ابرپرجرم مرکزی این کهکشان نیز در برنامههای آتی آنها قرار دارد.
