تصویری کمتر دیده شده از میدان حر تهران در دهه ۱۳۳۰؛ پاسخی از دوران باغ شاه
تصویری کمتر دیده شده از میدان حر تهران در دهه ۱۳۳۰؛ پاسخی از دوران باغ شاه, میدان حر یکی از قدیمیترین و پرمخاطبترین میدانهای تهران است که در طول دهههای گذشته تحولات فراوانی را تجربه کرده است. سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران اخیراً عکسی نادر و تاریخی از این میدان را منتشر کرده که مربوط به سال ۱۳۳۶ خورشیدی میباشد.
این اثر از چهرهی شهرداری تهران در روزهای گذشته و بدءِ تغییر نام این مکان از باغ شاه به میدان حر پرده برمیدارد. محمود پاکزاد؛ خالق آرشیو عکاسی تاریخ خیابانهای تهران این عکس تاریخی توسط استاد محمود پاکزاد ثبت شده است که به عنوان یکی از پیشگامان مستندسازی بصری تاریخ شهر تهران شناخته میشود.
بعد، در ۱۳۷۸، مجموعهی ارزشمند عکسهای خود را به سازمان اسناد ملی ایران اهدا نمود تا در اختیار پژوهشگران و عموم قرار گیرد.
تحول نام از باغ شاه به میدان حر پیش از سال ۱۳۳۶، این فضا با نام باغ شاه شناخته میشد و به عنوان یکی از باغهای سلطنتی در محوطهی ارمگان شاهنشاهی محسوب میگردید.
عکس منتشر شده در سال ۱۳۳۶، لحظهی میانی این تحول را نشان میدهد؛ جایی که هنوز رد پای معماری سنتی و فضای باز باغی در کنار خطوط اولیه شهرسازی مدرن قابل مشاهده است. ارزش تاریخی عکسهای اسناد ملی انتشار چنین تصاویری توسط سازمان اسناد و کتابخانه ملی، نقش مهمی در زنده نگه داشتن حافظه جمعی و شناخت روند توسعهی شهرسازی ایران ایفا میکند.
این اسناد بصری به محققان، دانشآموزان و علاقهمندان به تاریخ معاصر ایران کمک میکنند تا تغییرات فیزیکی، اجتماعی و فرهنگی شهرها را از نزدیک رصد کنند. عکس میدان حر در ۶۷ سال پیش، نه تنها یک اثر هنری، بلکه یک سند تاریخی است که روایتگر تحولات شهر تهران در میانهی قرن چهاردهم هجری شمسی است.
