چرا کمبود ویتامین دی در کودکان اهمیت دارد؟
راهکارهای جبران کمبود ویتامین دی در کودکان علائم، درمان و پیشگیری
به گزارش بهداشت نیوز، یکی از رایجترین کمبودهای تغذیهای در دوران کودکی، کمبود ویتامین دی است که میتواند عواقب جدی برای رشد و استخوانسازی داشته باشد. این ویتامین از دوران جنینی تا بلوغ نقش حیاتی دارد و تأمین آن از طریق رژیم غذایی مادر،’ به نور خورشید و مصرف مکملها امکانپذیر است.
چرا کمبود ویتامین دی در کودکان اهمیت دارد؟
ویتامین دی برای جذب کلسیم، تقویت استخوانها، عملکرد سیستم ایمنی و پیشگیری از بیماریهایی چون راشتیسم (نرمی استخوان) ضروری است. کمبود طولانیمدت میتواند باعث ناهنجاریهای اسکلتی، عفونتهای مکرر تنفسی، آرتریت در نوجوانی و حتی مشکلات قلبی شود. کودکان دارای پوست تیره، پوشاک باریککننده، یا بیماریهای سوءجذب بیشتر در خطرند.
علتهای ایجاد کمبود ویتامین دی
عوامل اصلی شامل دریافت ناکافی از منابع غذایی (مانند ماهی چرب، زرده تخممرغ، محصولات لبنی غنیشده)، عدم آفتابگیری کافی، رشد سریع در نوزادان کموزن و نوجوانان، بیماریهای رودهای (مرض سلیاک، فیبروز کیستی)، و مصرف داروهای ضدتشنج (فنوباربیتال، فنیتوئین) که متابولیسم ویتامین دی را مختل میکنند، میباشد.
علائم هشداردهنده کمبود ویتامین دی
نشانهها شامل گرفتگی و ضعف عضله، تشنج، تاخیر در دندانه شدن، گریههای مداوم، عفونتهای تنفسی مکرر، نرمی قفسه سینه، رشد کند و کموزنی، و ضعف عضله قلب است. در مراحل پیشرفته راشتیسم، نشانههایی چون جمجمه نرم، پرانتزی شدن استخوانهای پا، درد پاها و کلسیوم کم خون دیده میشود.
منابع غذایی غنی از ویتامین دی
بهترین منابع طبیعی عبارتند از ماهیهای چرب (سالمون، ساردین)، زرده تخممرغ، روغن جگر ماهی، جگر، خامه، شیر و محصولات لبنی غنیشده (شیر، ماست، پنیر، کره)، شیرخشک نوزادان، غلات تقویتشده و آب پرتقال غنیشده.
مقدار پیشنهادی روزانه بر اساس سن
به توصیه متخصصان اطفال نوزادان تا ۱۲ ماهگی نیاز به ۱۰ میکروگرم (۴۰۰ واحد بینالمللی) و کودکان بالای یک سال به ۱۵ میکروگرم (۶۰۰ واحد بینالمللی) ویتامین دی در روز دارند. دوز دقیق باید بر اساس سطح خون و دستور پزشک تعیین شود.
روشهای درمان و جبران کمبود
درمان شامل سه محوری است ۱) رژیم غذایی متعادل با تأکید بر منابع ذکرشده. ۲) آفتابگیری کنترل شده (۱۰-۱۵ دقیقه در روز، پیش از ساعت ۱۰ صبح یا بعد از ۴ عصر، بدون ضدآفتاب). ۳) مصرف مکملهای ویتامین دی ( قطره، قرص یا تزریق عضلانی در موارد شدید) همراه با کلسیم و فسفر برای تقویت استخوان. در کودکان ناخوراک، فرم تزریقی ترجیح داده میشود.
استراتژیهای پیشگیری از کمبود
پیشگیری با آفتابگیری منظم کودک (بدون لباس در بازه زمانی امن)، تامین ویتامین دی مادر در دوران شیردهی، استفاده از شیرخشک و غذاهای تقویتشده، و تجویز مکمل پیشگیرانه توسط پزشک اطفال (مخصوصا در فصلهای سرد و کودکان پرریسک) محقق میشود. اگر علائمی مشاهده کردید، برای تست سطح ۲۵-هیدروکسی ویتامین دی به پزشک مراجعه کنید تا درمان در موقع آغاز گردد.
