انواع دیابت و عوارض خطرناک آن بر اعضای حیاتی بدن؛ راهنمای کامل پیشگیری
انواع دیابت و عوارض خطرناک آن بر اعضای حیاتی بدن؛ راهنمای کامل پیشگیری, دیابت یکی از شایعترین بیماریهای متابولیک در جهان است که ناشی از اختلال در تنظیم قند خون توسط هورمون انسولین میشود. این بیماری زمانی رخ میدهد که پانکراس (لوزالمعده) قادر به تولید انسولین کافی نباشد یا سلولهای بدن به این هورمون مقاوم شوند.
در نتیجه، قند در جریان خون تجمع یافته و به تدریج به اعضای مختلف آسیب میرساند.\انواع اصلی دیابت و تفاوتهای آنهاسازمان جهانی بهداشت (WHO) دیابت را به سه دسته اصلی تقسیم کرده است که هر کدام مکانیزم و علائم منحصر به فردی دارند\دیابت نوع ۱ کمبود مطلق انسولیناین نوع دیابت معمولاً در دوران کودکی یا نوجوانی آغاز میشود و به دلیل حمله سیستم ایمنی به سلولهای بتا پانکراس رخ میدهد.
بیماران نوع ۱ برای بقا به تزریق روزانه انسولین وابسته هستند.\دیابت نوع ۲ مقاومت به انسولینشایعترین فرم دیابت در جهان است که معمولاً در افراد بالغ و دارای اضافه وزن مشاهده میشود. در این حالت، پانکراس انسولین تولید میکند اما سلولها به درستی به آن پاسخ نمیدهند (مقاومت به انسولین) یا ترشح آن به مرور زمان کاهش مییابد. عوامل ریسک شامل چاقی، بیحرکتی، پیشینه خانوادگی و سن بالا میباشد.
شیوع این نوع در زنان نسبت به مردان بیشتر گزارش شده است.\دیابت حاملگی تهدید دو جانبه مادر و جنیناین نوع در طول بارداری به دلیل تغییرات هورمونی و افزایش مقاومت به انسولین بروز مییابد.
کنترل قند خون در این دوره برای پیشگیری از عوارضی نظیر ماکروزومی (بزرگ بودن جنین) و پیشزمانی حیاتی است.\عوارض دیابت بر اعضای هدف خطرات پنهان و جدیدیابت کنترلنشده به طور سیستماتیک مویرگهای خونی و اعصاب را هدف قرار میدهد و منجر به عوارض میکروولار و ماکروولار میشود\آسیب به چشم (رتینوپاتی دیابتی)سطح بالا قند خون باعث آسیب به مویرگهای باریک شبکیه میشود.
این مویرگها مسدود، نشتی پیدا کرده یا به طور ناهنجار رشد میکنند (نئوولاریزاسیون). در مراحل پیشرفته، این فرآیند منجر به کاهش بینایی و در نهایت نابینی غیرقابل بازگشت میگردد.\بیماری کلیه (نفروپاتی دیابتی)کلیهها از طریق میلیونها واحد فیلتراسیون (نفرون) سموم را از خون جدا میکنند. دیابت باعث سفت شدن و ضخیم شدن غشای پایه این واحدها شده و کارایی فیلتراسیون را کاهش میدهد.
در مراحل نهایی، بیمار به دیالیز یا प्रत्यاروپ کلیه نیاز پیدا میکند.\بیماریهای قلبی-عروقی و سکتهدیابت یک عامل ریسک معادل برای بیماری قلبی است. اتروسکلروز (سفت شدن رگها) در بیماران دیابتی سریعتر پیش میرود و احتمال سکته قلبی، آنژین و بیماری عروقی محیطی را چندبرابر میکند.\نوروپاتی محیطی و پایش دیابتیآسیب به اعصاب حساس و حرکتی، به ویژه در پاها، باعث بیحسی، سوزش و درد میشود.
بیحسی باعث میشود زخمهای کوچک توجه نشوند، عفونی شوند و به گانگرن و برش عضو منجر گردند.\عوارض گوارشی و دیگر سیستمهادیابت میتواند باعث گاستروپارزی (تنبلی معده)، اسهال یا یبوست مزمن، چربی کبد غیرالکللی و اختلال عملکرد روده شود.\وضعیتهای اورژانسی هیپوگلسیمی و کتواسیدوزعلاوه بر عوارض مزمن، دو وضعیت حاد جانبهجا وجود دارد\هیپوگلسیمی (قند خون پایین) ناشی از دوز بالا دارو، غذا ناخوردن یا ورزش سنگین.
علائم شامل لرز، عرق، گیجی و در صورت درمان نشدن، اغما و اختلاج است.کتواسیدوز دیابتی (DKA) بیشتر در نوع ۱ رخ میدهد وقتی بدن به دلیل عدم انسولین، چربی را برای انرژی تجزیه میکند و اسیدهای کتونی تجمع مییابند. علائم شامل تنگی نفس، استفراغ، بوی استون از نفس و اغما میباشد.
این وضعیت یک اورژانس پزشکی است.\مدیریت موثر دیابت با تغییرات سبک زندگی (رژیم غذایی سالم، ورزش منظم)، مصرف منظم داروها/انسولین و پایش مداوم قند خون، میتواند پیشرفت عوارض را به طور قابل توجهی کند کند یا پیشگیری کند. مشورت منظم با تیم درمانی (پزشک اندرینولوژیست، پرستار دیابت، دیتیشن) کلید کنترل موفق این بیماری است.
