شرایط تب دنگی در ایران؛ گسترش پشه آئدس در ۸ استان و آمارهای جدید
به گزارش بهداشت نیوز، از سال گذشته و در پی سیلابهای گسترده در امارات متحده عربی، جمعیت پشه آئدس (Aedes aegypti) — ناقل اصلی ویروس تب دنگی — به شدت افزایش یافت. آبهای راکد باقیمانده از سیل، بستر ایدهآلی برای تخمگذاری و تکثیر این حشره فراهم آورد. با افزایش مسافرتها و ترافیک مرزی، این گونه پشه به مناطق مختلف ایران نیز راه یافت و در برخی نقاط بومی شد.
نحوه انتقال ویروس تب دنگی
تب دنگی یک بیماری ویروسی است که تنها از طریق نیش پشههای مادۀ آلوده به انسان منتقل میشود. چرخه انتقال به این صورت است: وقتی پشهای فردی مبتلا به ویروس را نیش میزند، ویروس در بدن حشره تکثیر مییابد. در نیشهای بعدی، ویروس از طریق لعاب پشه به جریان خون فرد سالم وارد شده و باعث ابتلا میگردد. این پشهها معمولاً در محیطهای شهری و روستایی، در نزدیکی مسکن انسانها و در ظروف حاوی آب راکد تکثیر میشوند.
🔗 بیشتر بخوانید: سه زن عضو کابینه و وزیر اطلاعات در حرم امام خمینی (ره)_دانستنی
علائم بالینی تب دنگی
نشانههای بیماری معمولاً ۴ تا ۷ روز پس از نیش پشه آلوده آغاز میشوند و شامل موارد زیر میباشند:
- تب بالا (ممکن است تا ۴۰ درجه سانتیگراد برسد)
- سردرد شدید
- دردهای عضلانی و مفصلی (به همین دلیل به آن «تب استخوانشکن» نیز میگویند)
- تهوع و استفراغ
- درد پشت چشمان
- تورم گرههای لنفاوی
- طفحهای قرمز پوستی شبیه به سرخک
آمار ابتلا در ایران (از ابتدای ۱۴۰۴ تا ۱۷ خرداد)
بر اساس گزارشهای نظام مراقبت بیماری، از آغاز سال جاری تا ۱۷ خردادماه، ۱۲۲ مورد تب دنگی ثبت شده که همه در شهرستان چابهار رخ داده و از نوع انتقال محلی ( autócton) محسوب میشوند.
🔗 بیشتر بخوانید: تصاویر سی ان ان از غزه در ماه رمضان + عکس
بررسی سالانه: آمار سال ۱۴۰۳
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعلام کرده که در سال ۱۴۰۳ مجموعاً ۱۱۲۶ مورد تب دنگی شناسایی شده است:
- ۹۲۲ مورد: انتقال داخلی (محلی)
- مابقی موارد: با سابقه سفر به خارج از کشور
همچنین در سال ۱۴۰۳، ۵ مورد ابتلا به چیکونگونیا گزارش شده که همگی سابقه سفر به خارج داشتند و در شهرستانهای چابهار و تهران تشخیص داده شدند. هیچ موردی از ویروس زیکا ثبت نگردیده است. چیکونگونیا نیز بیماری ویروسی است که توسط همان پشههای آئدس منتقل شده و علائمی بسیار شبیه به تب دنگی دارد.
گسترش جغرافیایی پشه آئدس در ۸ استان ایران
مراقبتهای حشرهشناختی در تمام مرزهای زمینی، ریلی، دریایی و هوایی بینالمللی به طور فعال انجام میشود. اولین رصد رسمی پشه آئدس اجیپتی در ایران در اسفند ۱۳۹۸ در شهرستان بندرلنگه (استان هرمزگان) صورت گرفت. در حال حاضر حضور این ناقل در ۸ استان تایید شده است:
- هرمزگان
- سیستان و بلوچستان (چابهار و کنارک)
- بوشهر (عسلویه و کنگان)
- فارس (شهرستان مهر)
- گیلان (همه نقاط استان)
- مازندران (شهرستانهای رامسر، تنکابن، عباسآباد، محمودآباد و نور)
- اردبیل (شهرستان بیلہسوار)
- آذربایجان شرقی (شهرستانهای خداآفرین، هوراند و کلیبر)
اقدامات پیشگیری و توصیههای بهداشتی
با توجه به گسترش جغرافیایی ناقل بیماری، پیشگیری از تکثیر پشه و جلوگیری از نیش زدن اولویت اول است. اقدامات کلیدی شامل موارد زیر میباشد:
- از بین بردن مانههای تکثیر: خالی کردن ظروف، ظروف گلدان، لاستیکهای قدیمی و هر محل دیگری که آب راکد در آن انباشته شود.
- استفاده از توری در پنجرهها و درها.
- پوشیدن لباسهای با آستین بلند و کفش بسته در ساعات فعالیتی پشه (صبح زود و عصر).
- استفاده از مواد دفعکننده حشره حاوی DEET، پیکاریدین یا IR3535 روی پوست 드러난.
- مراجعه فوری به مرکز درمانی در صورت بروز علائم تب دنگی، به ویژه پس از سفر به مناطق ریسکدار.
نظارت مداوم بر نقاط ورود مرزی، تقویت سیستم مراقبت بیماری و آگاهیبخشی عمومی، ارکان اصلی کنترل این بیماری در کشور محسوب میشوند.
