علائم، علل و روشهای پیشگیری از سرطان روده بزرگ؛ راهنمای کامل پیشگیری و درمان
علائم، علل و روشهای پیشگیری از سرطان روده بزرگ؛ راهنمای کامل پیشگیری و درمان, سرطان روده بزرگ (کولون و رکتوم) سومین سرطان شایع در سطح جهان محسوب میشود و در سالهای اخیر به دلیل تغییرات سبک زندگی، شیوع آن در ایران نیز افزایش یافته است.
دکتر محمد جعفرفرهوش، متخصص داخلی و فوقتخصص گوارش و آندوسکوپی، در گفتگو با بهداشت نیوز به تشریح عوامل ریسک، علائم هشداردهنده، روشهای غربالگری و گزینههای درمانی این بیماری پرداخته است.\عوامل ریسک و علل اصلی ابتلا به سرطان روده بزرگمهمترین عامل غذایی افزایش خطر سرطان روده بزرگ، مصرف بیش از حد چربی حیوانی و گوشت قرمز است. سبک زندگی بیتحرک، شهرنشینی و چاقی نیز نقش مستقیمی در بالا رفتن احتمال ابتلا دارند.
رفته شونددر مراحل اولیه، سرطان روده بزرگ ممکن است بیعلامت باشد، اما وجود خون در مدفوع (حتی به صورت مخفی)، تغییر در عادت مدفوع، درد شکم مداوم، ضعف و بیحالی و کمخونی ناشناخته (بهویژه در مردان) از مهمترین علائم هستند.
برخی بیماران این علائم را به بواسیر یا شقاق ربط میدهند و از مراجعه به پزشک خودداری میکنند که میتواند عواقب وخیم داشته باشد. درد شکم بیش از یک تا دو هفته که با علائم دیگر همراستا باشد، حتماً باید توسط متخصص گوارش ارزیابی شود.\نقش پولیپها و بیماریهای التهابی رودهنزدیک به ۸۰ درصد سرطانهای روده بزرگ از پولیپهای مخاطی (برجستگیهای روده) آغاز میشوند.
برای ابتلا به این سرطان دارند.
عامل ژنتیک نیز در بخش از موارد نقش دارد.\غربالگری و تشخیص زودرس کلید بقاکولونوسکوپی استاندارد طلایی غربالگری است و توصیه میشود همه افراد از ۵۰ سالگی این تست را انجام دهند. افراد با ریسک بالا (سابقه خانوادگی، بیماری التهابی روده، پولیپ قبلی) باید ۱۰ سال زودتر، یعنی از ۴۰ سالگی غربالگری آغاز کنند. تست سالانه خون مخفی در مدفوع مکمل کولونوسکوپی است، اما دقت کمتری دارد.
اگر کولونوسکوپی طبیعی باشد و عامل ریسک خاصی وجود نداشته باشد، تکرار آن هر ۱۰ سال یکبار کافی است.\رویکردهای درمانی بر اساس مرحله بیماریدرمان کاملاً به مرحله سرطان و مکان تومور بستگی دارد. در مراحل بسیار اولیه که تنها مخاط درگیر است، برداشتن تومور از طریق کولونوسکوپی (پولیپکتومی یا EMR/ESD) کافی است. اگر سرطان به لایههای عمیقتر روده یا گرههای لنفاوی نفوذ کرده باشد، جراحی برای برش بخش درگیر روده ضروری میشود.
در موارد پیشرفته ممکن است نیاز به کولوستومی (روده مصنوعی) باشد. متاستاز داشتن (گسیری به کبد، ریه و…) نیازمند کیموتراپی سیستمی است.
برای سرطان رکتوم، ترکیبی از رادیوتراپی و کیموتراپی (کیمو-رادیوتراپی) قبل یا بعد از جراحی پروتکل استاندارد است.\سرطان ثانویه روده بزرگ (متاستاز از اعضای دیگر)اگر تومور روده بزرگ ناشی از متاستاز سرطانهای دیگر (مانند تخمدان، رحم، پروستات) باشد، درمان پیچیدهتر است و باید بر اساس منشأ اولیه سرطان برنامهریزی شود، نه به عنوان سرطان اولیه روده.\پیشبینی عمر و اهمیت تشخیص زودرسدر صورت تشخیص در مرحله اولیه (محدود به مخاط)، طول عمر بیمار تفاوتی با جمعیت عمومی ندارد.
اما در حضور متاستاز دور، نرخ بقای ۵ ساله به حدود ۲۰ درصد میرسد.
این آمارها تأکید بر حیاتی بودن غربالگری منظم را دوچندان میکنند.\حقایق و سوگیریهای رایج درباره پیشگیری\سیگار مصرف تنباکو ریسک سرطان روده بزرگ را قطعاً افزایش میدهد.میوه و سبزیجات مصرف مستقیم آنها مانع سرطان نمیشود، اما با کاهش کالری و چربی بدنی، به طور غیرمستقیم محافظت میکنند.ورزش فعالیت بدنی منظم (حداقل ۲۰ دقیقه پیادهروی روزانه) ریسک را به طور قابلتوجهی کاهش میدهد.سبک زندگی روستایی/کارگری به دلیل تحرک بیشتر و مصرف کمتر غذاهای پرچرب و فستفود، شیوع سرطان در این گروهها پایینتر است.آپاندیسیت یا سرطان معده هیچ رابطه مستقیم و علی با سرطان روده بزرگ ندارند.فستفود و کنسروها مصرف زیاد این غذاها به دلیل افزودنیها، چربی ترانس و کمبودن فیبر، عامل ریسک قطعی است و باید محدود شوند.\منبع خبرگزاری مهر / بهداشت نیوز
