نسخه غذایی پیشنهادی برای مادران باردار با افزایش وزن بیش از حد
تغذیه صحیح در مراحل قبل و میانه بارداری، نقش تعیین‌کننده‌ای در توانایی رحم مادر برای تأمین رشد مطلوب جنین ایفا می‌کند. افزایش وزن بیش از حد در این دوره می‌تواند زمینه‌ساز عوارضی همچون دیابت بارداری، پیش‌اکلامپسی، زایمان زودرس، زایمان سزارین و مشکلات پس از زایمان باشد. از این رو، آموزش اصول تغذیه سالم برای حفظ سلامت مادر و جنین از اهمیت بالایی برخوردار است. به جای حذف کامل گروه‌های غذایی، تمرکز باید بر مصرف مواد مغذی، سالم و با کالری کنترل‌شده متمرکز شود.
اصول کلی برنامه غذایی در بارداری با افزایش وزن بالا
ارائه توصیه‌های تغذیه‌ای با تأکید بر تنوع و اعتدال در رژیم روزانه، مصرف منظم مکمل‌های مولتی‌ویتامین، آهن و اسید فولیک، همچنین استراحت کافی در طول روز، الزامی است. رعایت اصول «تنوع» و «اعتدال» و بهره‌گیری از پنج گروه غذایی اصلی شامل نان و غلات، میوه‌ها، سبزیجات، شیر و لبنیات، گوشت‌ها، حبوبات و تخم‌مرغ و مغزها به مقادیر پیشنهادی، پایه برنامه است.
🔗 بیشتر بخوانید: خلاقیت متفاوت یک هموطن در انتخاب اسم مغازه +عکس_دانستنی
توصیه‌های عملی برای کنترل وزن در دوران بارداری
- در هر وعده اصلی، حداقل از سه گروه غذایی مهم استفاده کنید.
- روغن مصرفی باید مایع باشد؛ ترجیحاً روغن کانولا. غذاها را در فر، به صورت آب‌پز یا بخار‌پز بپزید.
- از نان‌های سبوس‌دار مانند سنگک و بربری به جای نان‌های سفید استفاده کنید.
- برنج را به صورت کته، دمی یا همراه حبوبات مصرف نمایید.
- ترکیبات غله و حبوباتی نظیر عدس‌پلو، لوبیا‌پلو، عدسی با نان و خوراک لوبیا با نان، منبع پروتئین مناسبی برای مادر باردار هستند.
- میوه‌های تازه موجود در منطقه و میوه‌های خشک (کشمش، خرما، توت، انجیر، برگه هلو، زردآلو، آلو خشک) را به عنوان میان‌وعده مصرف کنید.
- روزانه سبزیجات تازه (کاهو، گوجه‌فرنگی، خیار، هویج) به عنوان میان‌وعده و سبزی‌های خام (سبزی‌خordan) یا پخته و سالاد همراه غذا بخورید.
- سبزی‌های خام مصرفی باید به دقت شسته و ضدعفونی شده باشند. از قرار دادن سبزی در معرض هوا و نور خورشید، پختن طولانی، پختن در ظروف باز و با آب زیاد و ریختن آب پز که باعث از بین رفتن ویتامین‌ها می‌شود، خودداری کنید.
- در میان لبنیات، کشک منبع غنی پروتئین، کلسیم و فسفر است. در مناطق در دسترس، کشک جوشیده شده را همراه غذاهایی مانند آش و بادمجان مصرف کنید.
- مغزهای پسته، بادام، گردو و فندق، منابع چربی سالم هستند و به عنوان میان‌وعده مناسب‌اند؛ نوع خام و کم‌نمک را ترجیح دهید.
- مصرف مواد غذایی مضر نظیر نوشابه، کره، مربا، خامه، بستنی، شیرینی، تنقلات و ارده را کاهش دهید.
- از غذاهای فرآوری شده و فست‌فود به دلیل کالری بالا و ارزش غذایی پایین پرهیز کنید.
- انجام فعالیت‌های ورزشی سبک و منظم، می‌تواند در کنترل وزن و سلامت مادر موثر باشد.
ملیکا محمودی‌زاده، کارشناس ارشد تغذیه واحد بهبود تغذیه شبکه بهداشت و درمان کوار
