معماری 5 پردازنده‌های رایزن نسل جدید AMD در نیمه دوم ۲۰۲۴ رونمایی می‌شود
معماری 5 نسل جدید پردازنده‌های رایزن AMD است که پیش‌بینی می‌شود در نیمه دوم سال جاری به بازار عرضه شود. بر اساس ادعا‌های این شرکت، پردازنده‌های نسل آینده پیشرفت قابل‌توجه‌ی در اجرای تسک‌های سنگین و پردازش‌های موازی خواهند داشت و قرار است در رده بهترین قطعات بازار قرار گیرند و رقبای اینتل را در نسل چهاردهم چالش دهند. با این حال تا زمان عرضه رسمی، نمی‌توان درباره کارکرد نهایی این پردازنده‌ها قضاوت قطعی داشت.
زمان‌بندی معرفی 5
شرکت AMD در ژانویه امسال تایید کرد که نسل تازه پردازنده‌ها در نیمه دوم ۲۰۲۴ رونمایی می‌شوند. این شرکت چهار تراشه از سری رایزن ۹۰۰۰ شامل 9 9950، 9 9900، 7 9700 و 5 9600 را در ۳۱ ژوئیه امسال معرفی خواهد کرد و در ماه‌های آینده نیز نوبت تراشه‌های و سایر مدل‌ها می‌رسد.
برخی کارشناسان معتقدند AMD به دلیل رقابت با اینتل، برنامه معرفی پردازنده‌های خود را تسریع کرده است. احتمال می‌رود تراشه‌های پیش از سپتامبر (شهریور و مهر) عرضه شوند و سایر پردازنده‌ها نیز قبل از معرفی معماری‌های و اینتل به بازار برسند.
مشخصات فنی 5
پیش از این، AMD در رویداد 2024 مشخصات چهار پردازنده رایزن ۹۰۰۰ را تشریح کرده بود. در آن مقطع با مقایسه تعداد هسته‌ها و سرعت کلاک، درباره بهبود کارایی و تقویت IPC (ارتباطات بین‌پردازشی) در معماری جدید صحبت شده بود.
| 9 9950 | 9 9900 | 9 9700 | 9 9600 | |
| 16/32 | 12/24 | 8/16 | 6/12 | |
| 4.3 گیگاهرتز | ||||
پردازنده‌های معرفی‌شده سری رایزن ۹۰۰۰ و تراشه‌های رایزن ۷۰۰۰ در بسیاری از موارد از جمله حافظه نهان، تعداد رشته‌ها و سرعت کلاک مشخصات مشابه‌ی دارند، اما تفاوت اصلی در می‌زان مصرف انرژی است. اکثر پردازنده‌های جدید توان حرارتی کمتری نسبت به نسل قبل دارند و تنها 9 9950 با توان حرارتی ۱۷۰ واتی (مشابه 9 7950) عرضه می‌شود. این اعداد نشان‌دهنده بهبود کارایی و پیشرفت معماری 5 هستند.
بر اساس برخی شایعات، AMD احتمالا توان حرارتی بالا‌تری برای 7 9700 در نظر گرفته است. توان فعلی این پردازنده ۶۵ وات است و افزایش احتمالی آن به ۱۲۰ وات می‌تواند فاصله فنی با تراشه‌های مبتنی بر 4 را کاهش دهد. با توجه به محدودیت زمانی تا عرضه، امکان دارد AMD به جای اعمال تغییرات ناگ‌هانی، نسخه پرقدرت‌تر این پردازنده را در آینده معرفی کند.
برخلاف پردازنده‌های اینتل، AMD با معماری 5 همچنان از تکنولوژی SMT (چندریسمانی هم‌زمان) پشتیبانی می‌کند و با افزایش دقت کارکرد رشته‌ها و کاهش تأخیر، عملکرد کلی را بهبود بخشیده است. پردازنده‌های 5 همچنین با معماری گرافیکی RDNA 3.5 مجهز هستند که کارایی گرافیکی بهتری نسبت به نسل قبل ارائه می‌دهند، هرچند تفاوت فنی چشمگیر پیش‌بینی نمی‌شود.
سوکت
برخلاف اینتل که معمولا تنها دو یا گاهی سه نسل پردازنده را روی یک سوکت پشتیبانی می‌کند، پلتفرم سخت‌افزاری رایزن سازگاری خوبی با طیف وسیعی از پردازنده‌ها دارد. برای مثال کاربران نسل اول تراشه‌های رایزن می‌توانستند با یک به‌روزرسانی ساده بایوس و بدون تعویض قطعه، سخت‌افزار خود را به نسل سوم یا پنجم ارتقا دهند.
معرفی سوکت در پاییز ۲۰۲۲ نیز در ادامه همین مسیر بود و معماری 5 نیز همانند 4 از همین سوکت بهره‌مند خواهد شد. در نتیجه صاحبان مادربورد‌های با چیپست، یا می‌توانند با تنها به‌روزرسانی بایوس، از مزایای پردازنده‌های 5 بهره‌مند شوند.
در رویداد 2024، چیپست‌های مادربورد و برای پردازنده‌های سری 9000 رونمایی شدند. این چیپست‌ها با استاندارد عرضه می‌شوند و گواه‌ی PCI 5.0 برای قابلیت‌های گرافیکی و ذخیره‌سازی آن‌ها تدارک دیده شده. همچنین پشتیبانی از فرکانس‌های بالا‌تر، کارایی بهتر پردازنده‌های آینده را تضمین می‌کند.
کارکرد و عملکرد 5
داده‌های منتشرشده از کارکرد 5، خبر از پیشرفت قابل‌توجه این معماری می‌دهد. بر اساس ارقام ارائه‌شده، انتظار می‌رود پردازنده‌های مجهز به این معماری می‌انگین ۱۶ درصد افزایش IPC را محقق کنند که در برخی برنامه‌ها می‌تواند به ۳۵ درصد برسد. AMD ادعا می‌کند 9 9950 در مقایسه با اینتل، تا ۵۶ درصد بهتر تسک‌های بلندر را پردازش می‌کند.
در اجرای بازی‌ها نیز داده‌ها برتری ۴ تا ۲۳ درصدی 9950 نسبت به 14900 را نشان می‌دهند. در کارکرد‌های مبتنی بر هوش مصنوعی نیز پردازنده‌های رایزن سریع‌تر عمل می‌کنند. این نتایج حاصل به‌کارگیری جدید‌ترین فناوری‌ها توسط AMD است که کاربران را نسبت به پردازش و اجرای بازی‌ها امیدوار کرده، اما قضاوت نهایی باید تا زمان عرضه رسمی و نتایج بنچمارک‌های مستقل منتظر بماند.
حافظه کش سه‌بعدی
تکنولوژی حافظه سه‌بعدی در پردازنده‌های AMD از مدل 7 5800 آغاز شد و با 7 7800 توانست عملکرد مورد نظر کاربران در بازی‌ها را فراهم آورد. در مصاحبه اخیر، دونی ولیگروسکی تأکید کرد که AMD نسخه‌های پردازنده‌های 5 را تقویت می‌کند تا کاربران با عملکردی فرا‌تر از 3 و 4 روبرو شوند.
حدس‌ها حاکی از آن است که AMD به احتمال زیاد چیپلت خود را برای اطمینان از در دسترس بودن حافظه کش اضافی در تمام مدل‌ها بازطراحی خواهد کرد و پیشرفت‌هایی نظیر افزایش سرعت کلاک نیز پیش‌بینی می‌شود. با توجه به ارقام و داده‌های اشاره‌شده، اگر صحت داشته باشند، 5 می‌تواند نقطه عطفی در تعیین جایگاه AMD در صنعت فناوری و سخت‌افزار باشد.
