راهنمای محافظت از سلامت روان کودکان در شرایط بحرانی
به گزارش خبرگزاری بهداشت نیوز، مریم سلمانیان، دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران و متخصص روانشناسی بالینی، نسبت به پیامدهای روانی تنش‌های اخیر بر کودکان و نوجوانان هشدار داد. ایشان بر ضرورت توجه جدی به سلامت روان نسل جوان در شرایطی که فضای کشور التهاب‌زده شده، تأکید کرد. کودکان ناخواسته در معرض اخبار نگران‌کننده و واکنش‌های احساسی والدین قرار می‌گیرند که می‌تواند تجربه‌ای صدمه‌زا برای آن‌ها باشد.
چگونه تنش محیطی بر کودکان تأثیر می‌گذارد؟
این اضطراب‌زا شدن از طریق کانال‌های مختلف تشدید می‌شود: مکالمات تلفنی والدین، مشاهده تصاویر ترسناک در شبکه‌های اجتماعی و شنیدن مداوم اخبار بحرانی از رسانه‌ها. همگرایی این عوامل می‌تواند پایه‌های اسایش روانی کودکان را لرزاند و بستر را برای بروز اختلالات اضطرابی فراهم آورد.
🔗 بیشتر بخوانید: شیره خرما و آب نبات کولیک نوزادان را از بین بردن می کند؟_دانستنی
خطر جدی: اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)
دکتر سلمانیان با اشاره به بی‌سابقه بودن شرایط جاری برای بسیاری از کودکان، هشدار داد که این وضعیت نه تنها می‌تواند به اضطراب شدید منجر شود، بلکه در موارد حاد مبنای بروز اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) نیز قرار می‌گیرد. این اختلال معمولاً پس از تجربه رویدادهای شدید مانند جنگ، بلایای طبیعی یا خشونت ظاهر می‌شود.
آثار این اختلال می‌تواند طولانی‌مدت باشد؛ طوری که فرد حتی سال‌ها بعد با یادآوری حادثه، دچار کابوس‌های شبانه، بی‌خوابی، تحریک‌پذیری بالا یا اختلال تمرکز شود. اگرچه تشخیص دقیق نیازمند ارزیابی بالینی است، اما والدین باید علائم هشداردهنده‌ای نظیر درگیری مداوم کودک با خاطرات حادثه، خواب ناآرام یا اجتناب از موقعیت‌های مشابه را جدی بگیرند.
🔗 بیشتر بخوانید: راهکارهای پیشگیری از دیابت، چربی خون و بیماری‌های قلبی با اصلاح الگوی تغذیه
نقش حیاتی والدین و راهکارهای حمایتی
با بالا گرفتن تنش، مراقبت از سلامت روان کودکان به مأموریت اولویت‌دار خانواده‌ها تبدیل می‌شود. سلمانیان به تجربه تلخ مادری اشاره کرد که با شنیدن صدای آژیر، خاطرات جنگ برایش زنده شد و گفت: «والدین باید بیاموزند در چنین لحظات‌هایی با در آغوش گرفتن کودک و گفتن جملاتی چون «من در کنار تو هستم» یا «همه چیز به خیر می‌گذرد»، پایه‌های امنیت روانی او را تقویت کنند.»
علاوه بر حمایت عاطفی، افسردگی نیز از پیامدهای تداوم بحران‌هاست. طولانی شدن درگیری‌ها و پیامدهای ناشی از آن می‌تواند در کودکان و نوجوانان، حس بی‌هدفی و ناامیدی را تقویت کند که در سال‌های شکل‌گیری شخصیت، نگران‌کننده است.
اقدامات پیشگیرانه برای حفاظت از نسل آینده
این دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران در پایان بر لزوم اقدامات موثری برای پیشگیری از صدمات روانی جدی در نسل آینده تأکید کرد. آموزش خانواده‌ها برای مدیریت چالش‌های روانی، تقویت تاب‌آوری روانی در کودکان و بهره‌گیری از خدمات مشاوره‌ای و روان‌درمانی، از مهم‌ترین راهکارهای پیشگیرانه در شرایط حاضر محسوب می‌شوند.
