تنگه هرمز: گلوگاه انرژی جهان و میدان اقتدار بازدارندگی ایران
تنگه هرمز، شریان حیاتی انتقال انرژی در سطح جهان و مسیر عبور بیش از یکپنجم نفت مصرفی بشر، بار دیگر به کانون معادلات امنیتی و ژئوپلیتیکی منطقه مبدل شده است. در شرایطی که قدرتهای فرامنطقهای با حرکات مشکوک و تهدیدآمیز به آزمودن توان بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران پرداختهاند، پیام صریح و بیابهام تهران این است: هرگونه اشتباه، حتی کوچکترین آن، در این آبراه با پاسخی سخت، سریع و پشیمانکننده روبرو خواهد شد.
امنیت جهانی از مسیر هرمز میگذرد
تنگه هرمز صرفاً یک آبراه جغرافیایی نیست؛ بلکه گلوگاه انرژی جهان و شریان حیاتی اقتصاد بینالملل محسوب میشود. به طور میانگین روزانه ۱۸ تا ۲۰ میلیون بشکه نفت از این مسیر عبور میکند و هرگونه ناامنی در این ناحیه میتواند شوکهای شدیدی را به بازارهای جهانی وارد نماید. از همین رو، کنترل و امنیت این تنگه همواره یکی از محورهای اصلی رقابت قدرتهای جهانی بوده است.
🔗 بیشتر بخوانید: تاثییر منفی قهوه روی این قرصها را جدی بگیرید_دانستنی
اما واقعیت این است که در طول تاریخ، هرگاه ایران به شکل مقتدرانه در این منطقه حضور داشته، امنیت برقرار بوده است. و هرگاه بیگانگان، بهویژه نیروهای آمریکایی و انگلیسی، درصدد دخالت یا نمایش قدرت برآمدهاند، بحران و بیثباتی تشدید شده است. تجربه ثابت کرده که نه ناوهای ائتلاف غربی و نه رزمایشهای مشترک با کشورهای کوچک حاشیه خلیج فارس، قادر به تأمین امنیت واقعی این آبراه نبودهاند. تنها حضور و اقتدار جمهوری اسلامی ایران توانسته توازن و آسایش را در این مسیر حساس تثبیت نماید.
اقتدار ایران؛ ضامن امنیت خلیج فارس
ایران به عنوان قدرت اول منطقه، نه تنها از نظر جغرافیایی بلکه با استناد به توان نظامی، موشکی، اطلاعاتی و پهپادی، اشراف کامل بر خلیج فارس و تنگه هرمز دارد. این اشراف نه ناشی از اشغالگری، بلکه بر پایه دفاع مشروع و وجود بومی محقق شده است.
🔗 بیشتر بخوانید: تبادل هدایا بین وزیر نفت و معاون نخستوزیر جمهوری آذربایجان + عکس_دانستنی
فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در سالهای اخیر بارها بر این اصل پافشاری کردهاند که امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز باید «بومی و منطقهای» باشد و هرگونه حضور بیگانگان تنها عامل بیثباتی خواهد بود. در این چارچوب، مانورهای پیوسته ایران در این ناحیه، نه به منظور تهدید، بلکه برای حفظ بازدارندگی و تقویت آرامش منطقهای انجام میپذیرد.
در حقیقت، ایران نشان داده که سیاست خود در خلیج فارس را بر پایه «اقتدار بازدارنده» بنا نهاده است؛ اقتداری که هم مانع از ماجراجویی دشمن میشود و هم پیام صلح و آرامش را به کشورهای همسایه میرساند. این همان فلسفهای است که رهبر انقلاب نیز در مناسبتهای متعدد بر آن تأکید داشتهاند: «اگر دشمن بداند جواب ما سنگین است، جرأت تجاوز آشکار نخواهد کرد.»
تنگه ترمز برای دشمنان
در ماههای اخیر، گزارشهای غربی از افزایش ترافیک ناوهای آمریکایی در آبهای نزدیک ایران خبر دادهاند. برخی رسانههای صهیونیستی نیز مدعی شدهاند که با همکاری تعدادی از کشورهای منطقه قصد ایمنسازی مسیر ترانزیت نفتکشهای خود را در خلیج فارس دارند. اما این تحرکات در واقع فراتر از نمایشهای تبلیغاتی نیستند. چرا که هرگونه عملیات واقعی در این مسیر، به معنای درگیری مستقیم با ایران است؛ و هیچیک از قدرتهای خارجی جرأت ورود به چنین تقابلی را ندارند.
قدرت موشکی دقیق ایران، سامانههای راداری پیشرفته و پهپادهای شناسایی و تهاجمی سپاه، تنگه هرمز را به فضایی با نظارت ۲۴ ساعته و چندلایه تبدیل کرده است. به تعبیر یکی از کارشناسان نظامی خارجی، «در تنگه هرمز حتی موج دریا بدون اجازه ایران حرکت نمیکند.»
در چنین شرایطی، هرگونه خطای استراتژیک دشمن، معادل فشار دادن «پدال ترمز» برای خود اوست. از همین رو برخی تحلیلگران با طعنه میگویند: تنگه هرمز برای دشمنان ایران، دیگر تنگه عبوری نیست، بلکه «تنگه ترمز» شده است.
ایران آغازگر تنش نیست، آخردهنده آن است
در دکترین دفاعی جمهوری اسلامی ایران، اصل بر صبر راهبردی و خویشتنداری است، اما نه از موقع ضعف، بلکه از موضع قدرت. ایران در دهههای اخیر بارها اثبات کرده که آغازگر هیچ درگیریای نبوده، اما اگر تهدیدی بر امنیت ملی یا منافع راهبردی کشور متوجه شود، پاسخ آن کوبنده و دقیق خواهد بود.
توقیف نفتکشهای متخلف، واکنش به تجاوز پهپاد آمریکایی در سال ۱۳۹۸ و حملات موشکی دقیق به پایگاه عینالاسد، تنها نمونههایی از اراده عملی ایران در مواجهه با تهدیدها هستند. در همه این موارد، پیام واحدی به دشمن منتقل شد: ایران اهل شعار نیست، اهل عمل است.
امنیت برای همه یا برای هیچکس
سیاست جمهوری اسلامی ایران در خلیج فارس و تنگه هرمز روشن است؛ امنیت این منطقه یا باید برای همۀ کشورها برقرار باشد، یا برای هیچکس. این بدان معناست که اگر دشمنان بخواهند با ناامنسازی منطقه منافع خود را تضمین کنند، خود نخستین قربانیان این ناامنی خواهند بود.
در سالهای اخیر، ایران طرحهای مختلفی را برای «همکاری منطقهای در تأمین امنیت خلیج فارس» به کشورهای همسایه ارائه کرده است. اما مانع تحقق این طرحها، دخالتهای بیگانگان و حضور نظامی آمریکا در منطقه بوده است. ایران به درستی معتقد است که امنیت خریدنی نیست، بلکه بومی و درونزا محقق میشود.
اقتدار به جای تهدید
اکنون در شرایطی که برخی با تهدید یا تحریک رسانهای تلاش میکنند جایگاه ایران را تضعیف کنند، واقعیت میدانی چیز دیگری است. قدرت بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران در منطقه به سطحی رسیده که حتی دشمنان سرسخت نیز میدانند هر اشتباهی در تنگه هرمز، هزینهای سنگین و غیرقابل پیشبینی برای آنان به دنبال خواهد داشت.
ایران به دنبال جنگ نیست، اما برای هرگونه مقابله آماده است. این پیام شفاف تهران به هر قدرتی است که گمان کند میتواند بدون هماهنگی و احترام به اقتدار ایران، از این آبراه عبور نماید.
در حقیقت، اگر تنگه هرمز برای جهان «شاهرگ انرژی» است، برای دشمنان ایران «تنگه ترمز» محسوب میشود؛ مکانی که غرور قدرتهای متجاوز در برابر اراده یک ملت مقاوم، از حرکت بازمیایستد.
