معجزه پزشکی در تانزانیا: چاقویی ۱۰ ساله در سینه مرد کشف شد بدون هیچ علائمی
در یکی از شگفت‌انگیزترین و نادرترین پرونده‌های پزشکی ثبت‌شده، مردی ۴۴ ساله از تانزانیا به دلیل ترشح چرک از یک سوراخ در ناحیه قفسه سینه به بخش اورژانس مراجعه کرد. آنچه پزشکان در بررسی‌های اولیه کشف کردند، فراتر از هر پیش‌بینی‌ای بود: تیغه فلزی یک چاقو که ده سال پیش در اثر یک درگیری خیابانی وارد بدن او شده و بی‌علت و بی‌اثر در حفره قفسه سینه مانده بود.
بی‌علائم ماندن عجیب یک جسم خارجی بزرگ
این بیمار تنها از مدتی ۱۰ روزه خروج مایع بدبو از یک فistel (سوراخ 비정상ی) در زیر نوک سینه راستش شکایت داشت. با وجود حضور یک جسم فلزی بزرگ در軀干ه، او هیچ‌گونه درد سینه، تب، تنگی نفس یا اختلال در علائم حیاتی نداشت. در معاینه فیزیولوژیک، پزشکان متوجه شدند که قفسه سینه راست در زمان نفس کشیدن به‌طور کامل گسترش نمی‌یابد و ناحیه پیشینه آن صاف شده است.
🔗 بیشتر بخوانید: خودروی شیکی که پراید عربستانی‌ها است+عکس
سابقه صدمه و عدم تصویربرداری در زمان وقوع
بیمار در انامنه بیان کرد که هشت سال پیش در یک نزاع خیابانی، چندین بار با چاقو در مناطق مختلف بدن از جمله قفسه سینه، پشت، شکم و صورت ضربه دیده شده است. در آن زمان، هیچ‌گونه اقدام تصویربرداری (مانند رادیوگرافی یا سی‌تی اسکن) برای ارزیابی عمق زخم‌ها انجام نگرفته و تنها مراقبت‌های سطحی و بستن زخم‌های پوستی بر او انجام شده بود. از آن زمان تا مراجعه اخیر، هیچ‌گونه عارضه‌ای از ناحیه قفسه سینه گزارش نکرده بود.
یافته‌های تصویربرداری: مکان دقیق تیغه
رادیوگرافی ساده قفسه سینه و توموگرافی محاسباتی (CT Scan) تصویر دقیقی از موقعیت جسم خارجی را آشکار ساخت. تیغه چاقو از الناحية پشتی وارد قفسه سینه شده، بین دنده‌های پنجم و ششم گیر کرده بود و نوک آن تا ناحیه پیشینه قفسه سینه، در میان دنده‌های سوم و چهارم ممتد شده بود. همچنین شکستگی‌های قدیمی و ترمیم‌شده در استخوان کتف و چندین دنده مشاهده گردید. بافت‌های نخروز و تجمع چرک در هم‌جواری تیغه، دلیل ترشح خروجی از پوست بود.
🔗 بیشتر بخوانید: دیدار سید عباس عراقچی با وزیر امور خارجه کویت در نیویورک+عکس_دانستنی
مکانیزم دفاعی بدن: کپسول فیبروزی
پاسخ این پرسش که چگونه یک جسم فلزی بزرگ ده سال در بدن باقی می‌ماند بدون ایجاد عفونت جانبی یا سیستماتیک، در مکانیزم طبیعی دفاع بدن نهفته است. سیستم ایمنی در مواجهه با اجسام خارجی که قابل دفع نیستند، فرآیندی به نام «تشکیل کپسول فیبروزی» را آغاز می‌کند. در این فرایند، ماکروفاژ‌ها و فیبروبلاست‌ها لایه‌های متراکمی از کلاژن و بافت فیبروزی را در اطراف جسم خارجی تراکم می‌دهند. این کپسول، جسم را از بافت‌های سالم جدا می‌کند، از انتشار باکتری‌ها و مواد سمی جلوگیری کرده و واکنش التهابی مزمن را موضعی نگه می‌دارد. به همین دلیل، بیمار سال‌ها بی‌علائم ماند.
مداخله جراحی و نتایج درمانی
تیم جراحی قفسه سینه با انجام توراکوتومی (برش بین‌دنده‌ای دیواره قفسه سینه)، به حفره پleurs وارد شدند. تیغه چاقو با احتیاط کامل خارج گردید، حفره عفونی با محلول سالین نرمال به وفور شستشو داده شد و بافت‌های نخروز برش داده شدند (دبریدمان). برای تخلیه مداوم ترشحات، یک لوله قفسه سینه (Chest Tube) نصب و زخم‌های دیواره قفسه سینه و پوست به صورت لایه‌ای ببینده شدند. بیمار به مدت ۷ روز تحت پوشش آنتی‌بیوتیک‌های وسیع طیف و مراقبت‌های کامل قرار گرفت. لوله تخلیه در روز هشتم پس از قطع ترشح برداشته شد و دو روز بعد بیمار با حالت کلی خوب ترخیص گردید. در بازدیدهای پیگیری دو هفته و شش هفته پس از عمل، هیچ نشانه‌ای از عفونت باقی‌مانده، فistel تکرار یا عارضه تنفسی مشاهده نشد.
درس‌های بالینی و اهمیت تصویربرداری در صدمات نافذ
این پرونده از چند جنبه اهمیت بالینی بالایی دارد. اول، نشان می‌دهد که اجسام خارجی بزرگ نیز می‌توانند سال‌ها در بدن بمانند بدون ایجاد علائم دراماتیک، به شرطی که توسط کپسول فیبروزی جدا شده باشند. دوم، تأکید می‌کند که در تمام موارد صدمه نافذ (Penetrating Trauma)، حتی در صورت عدم وجود علائم حاد، انجام تصویربرداری مقطعی (CT Scan) الزامی است تا اجسام خارجی باقی‌مانده، آسیب‌های وaskuلار یا پارانکیمایی ریه که در معاینه klinیکی پنهان مانده‌اند، شناسایی شوند. سوم، مدیریت جراحی با اصول کنترل عفونت، دبریدمان و دریناژ مناسب، نتایج بسیار مطلوبی را حتی در موارد دیرهنگام تضمین می‌کند.
منابع: خبرگزاری همشهری آنلاین، لایو ساینس (LiveScience)
