تحلیل وضعیت تامین دارو در ایران: اصلاح قیمتها
تحلیل وضعیت تامین دارو در ایران اصلاح قیمتها، خودکفایی تولید و مدیریت تحریمها, مهدی پیرصالحی، رئیس سازمان غذا و دارو، در گفتوگویی با خبرگزاری بهداشت نیوز ضمن رد وجود بحران دارو در کشور، بر رویکردهای جدید وزارت بهداشت برای اصلاح ساختار قیمتگذاری، تقویت تولید داخلی و مدیریت اثرات تحریمها تأکید کرد.
او بیان داشت که تخصیص ارز مورد نیاز برای سال آینده با دقت برنامهریزی شده و نگرانی در خصوص تامین داروهای ضروری وجود ندارد. ریشه کمبودهای دارویی در سالهای اخیر قیمتگذاری نامناسب پیرصالحی عامل اصلی کمبودهای دارویی در چند سال گذشته را سیاستهای قیمتگذاری نامناسب دانست. به گفته او، سقف قیمتی که برای تولیدکنندگان تعیین شده بود، سودآوری تولید بسیاری از داروها را از بین برده و آنها را از چرخه تولید خارج کرده است.
نه درمان نقش حیاتی سازمانهای بیمهگر معاون وزیر بهداشت تأکید کرد که دسترسی پایدار به دارو مستلزم حضور پررنگ و کارآمد بیمهها است.
او از سازمانهای بیمهگر مانند تأمین اجتماعی خواست تا داروها را بهموقع پوشش دهند و بدهیهای خود را به نظام سلامت تسویه کنند.
پیشبینی روند قیمت دارو و تجهیزات در سال آینده رئیس سازمان غذا و دارو درباره روند قیمتی سال آینده اظهار داشت در بخش دارو انتظار جهش قیمتی نداریم و افزایشها احتمالاً با نرخ تورم همجهت خواهد بود، مگر اینکه نرخ ارز دچار تغییرات شدید شود. اما در بخش تجهیزات پزشکی، به دلیل تغییر نرخ ارز مرجع از ۴۲۰۰ تومان به ۲۸۵۰۰ تومان، نگرانی از افزایش قیمت وجود دارد.
مدیریت این مابهالتفاوت قیمتی با همکاری سازمانهای بیمهگر در اولویت قرار دارد تا پرداختی مردم کنترل شود. دستاورد چشمگیر خودکفایی در تولید دارو آمارهای ارائه شده نشاندهنده پیشرفت قابلتوجه در تولید داخلی است بیش از ۹۸ درصد داروهای مصرفی در کشور توسط شرکتهای داخلی تولید شده و بیش از ۷۰ درصد ارزش بازار دارو مربوط به تولید داخلی است.
در حوزه داروهای تخصصی و پرهزینه مانند داروهای سرطانی و آنکولوژی، ایران تقریبا خودکفا است و افزایش قیمت این گروهها نیز در حد توانایی پوشش بیمهها باقی مانده است. مصوبیت کیفیت داروهای داخلی با استانداردهای جهانی پیرصالحی در پاسخ به شایعات مربوط به کیفیت پایینتر داروهای داخلی، ادعا کرد که داروهای تولیدی ایران کیفیت مورد نیاز را دارند.
استدلالهای او شامل موارد زیر است ۱۰۰ درصد درمان بیماریهای سختی خون با داروهای داخلی انجام میشود. ۱۰۰ درصد داروهای خوراکی دیابت توسط تولیدکنندگان داخلی تأمین و کنترل میشود. پایش کیفیت بر اساس رفرنسهای جهانی و فراخوان از بازار در صورت مشاهده هرگونه انحراف کیفی.
الگوهای مصرف دارو در ایران چالشها و ضرورت فرهنگسازی مصرف دارو در ایران در مجموع پایینتر از میانگین جهانی ارزیابی شده، اما در دو گروه آنتیبیوتیکها و کورتیکواستروئیدهای تزریقی مصرف بیش از حد و ناآگاهانه وجود دارد. این موضوع باعث بروز مقاومتهای میکروبی و تهدید سلامت عمومی میشود. پیرصالحی بر ضرورت فرهنگسازی، تجویز منطقی توسط پزشکان و نظارت بر مصرف غیرنسخهای تأکید کرد.
همچنین اشاره داشت که در بخش کنترل فشار خون، احتمالاً تعداد زیادی از بیماران ناشناس یا بدون درمان وجود دارد که نیاز به افزایش مصرف داروهای مربوطه دارد. تحریمهای دارویی واقعیت برخلاف شعارها رئیس سازمان غذا و دارو تحریمهای یکجانبه را نقض صریح حقوق بشر و شعارات انسانیتدوستانه غرب توصیف کرد.
اگرچه ظاهرا غذا و دارو از تحریم مستثنیاند، اما مسدودیت کانالهای انتقال مالی و انصراف شرکتهای خارجی از همکاری، زنجیره تامین مواد اولیه و دارو را دچار اختلال کرده است. برای مقابله با این چالش، با حمایت مجلس و دولت، ذخایر استراتژیک داروهای حیاتی و تجهیزات اساسی برای ۶ ماه پیشبینی و انبارداری شده است.
مبارزه با احتکار سامانه رصد زنجیره توزیع (TTAC) برای شفافیت و جلوگیری از احتکار، سازمان غذا و دارو از سامانه TTAC (تیتک) برای رصد لحظهبهلحظه زنجیره توزیع از تولیدکننده تا داروخانه و نهایتاً تحویل به بیمار استفاده میکند. هر کالا با شناسه یکتا رصد شده و پس از تحویل به بیمار، شناسه در سیستم سوختن (بازنشانی) میشود. این مکانیزم کنترل کامل بازار را تضمین کرده و نگرانی از انبارداری یا احتکار را از بین برده است.
