شناخت صحیح نسل جوان و آگاهیبخشی از میراث تمدنی، کلید فعالیتهای فرهنگی مؤثر_دانستنی
نوشته و ویرایش شده توسط مجله ی دانستنی
به نقل از بهداشت نیوز حجتالاسلام و المسلمین خسروپناه، با اشاره به پیچیدگیهای شناخت نسل امروز، به اختصاصی دهه هشتادیها و نودیها، گفتن داشت که طبقهبندیهای خطی همانند «نسل زد» یا «نسل وای» کافی نیست. او پافشاری کرد که جوانان امروزی، مخاطبانی طیفی می باشند که قضاوتهایشان بر پایه مؤلفههای متعدد شکل میگیرد. وی مثالی از افت ظاهری برخی مناسک دینی در بین برخی جوانان نقل کرد، اما بلافاصله یادآور شد که همین جوانان با شور و اشتیاق در رویدادهایی همانند پیادهروی اربعین شرکت میکنند و نسبت به مسائل کلان سرزمین تعلق خاطر نشان خواهند داد.
میراث معرفتی و تمدنی: گنجینهای ناگشوده
راهکار دوم پیشنهادی استاد خسروپناه، آگاهیبخشی از میراث معرفتی و تمدنی ایران می بود. او مفهوم «حکمت» را به گفتن یکی از کلیدواژههای مورد قیمت در این میراث معارفه کرد که معادل دقیقی در زبان انگلیسی ندارد. استاد خسروپناه حکمت را تلفیقی از خرد ناب، فضایل اخلاقی و خدمت به جامعه دانست و شاهنامه فردوسی را «حکمتنامهای» خواند که در شکلگیری «حکمت اشراق» شهابالدین سهروردی، فیلسوف نامدار ایرانی، تأثیر بسزایی داشته است. او گفت که سهروردی با تفسیر شاهنامه، حکمت ایرانیان را از طریق داستانها و شخصیتها به نسلهای بعدی منتقل کرد و سپس حکمت پیش از اسلام را با حکمت قرآنی پیوند زد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، این میراث ناملموس و معرفتی را بخشی حیاتی از هویت فرهنگی ایران دانست که معارفه درست آن میتواند در هدایت و تعالی نسل جوان نقشی کلیدی ایفا کند.
غفلت از مفاخر علمی و فرهنگی، گسست تمدنی را تشدید میکند
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در ادامه سخنان خود، با اشاره به عدم شناخت کافی دانشآموزان و دانشجویان از مفاخر علمی و فرهنگی ایران، نسبت به تشکیل گسست تمدنی هشدار داد. وی با ذکر مثالهایی چون عدم شناخت دانشآموزان دبیرستانهای علامه حلی از علامه حلی، یا برگزیدگان جایزه زکریای رازی از این دانشمند، و دریافتکنندگان جایزه فارابی از این فیلسوف، بر لزوم معارفه عمیقتر این شخصیتها پافشاری کرد.
استاد خسروپناه با گفتن این که حتی در سطح دانشگاهی نیز شناخت از این بزرگان محدود است، ابراز داشت که کشورهای همسایه و حتی برخی کشورهای غربی، به مفاخر علمی ایران چون ابن سینا افتخار میکنند، در حالی که ایران خود در معارفه این شخصیتها دچار افتاست. وی با اشاره به کوششهای صورت گرفته برای تصحیح و چاپ آثار عمده فارابی و ابن سینا، بر لزوم رساندن این آثار به دست نسل جوان پافشاری کرد و گفتن داشت که معارفه این گنجینه علمی و فرهنگی، ماموریت هر فعال فرهنگی است.
راهیان پیشرفت: گامی بلند در مسیر خودکفایی علمی و فناوری
در قسمت فرد دیگر از سخنان خود، استاد خسروپناه به نوشته «راهیان پیشرفت» اشاره کرد و با انتقاد از نگاهی که در قبل تخصص را در روبه رو ضمانت قرار میداد، پیشرفتهای دیدنی ایران در حوزه پزشکی، به اختصاصی در پیوند کبد که رتبه اول جهان را دارد، را مثالای از تحقق این رویکرد دانست. وی این چنین به مجتمع عظیم ابن سینا در شیراز اشاره کرد که با همت مردم و بدون هزینه دولتی ساخته شده و علاوه بر جنبههای درمانی، مدیران آن دارای ربط عمیق با قرآن و اخلاق اسلامی می باشند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، با اشاره به جایگاه ایران در فناوری کوانتومی، از کوششهای صورت گرفته در دانشگاه شریف برای پرورش نیروی متخصص در این حوزه خبر داد و این پیشرفتها را ابزاری برای پیشرفت سرزمین در انرژی، سلامت و دیگر علوم دانست. وی با پافشاری بر این که بدون فهمیدن و گسترش این فناوریها، ایران در علم و فناوری به کشورهای دیگر وابسته خواهد ماند، به هزینهکرد کلان کشورهای همسایه در این حوزهها اشاره کرد و افزود که حتی این کشورها نیز در برخی موارد، در منفعت گیری از زیرساختهای ابرقدرتها محدودیت دارند.
زنان، پیشران پیشرفت: وجود پررنگ بانوان در عرصه علم و فناوری
استاد خسروپناه با گفتن این که ۳۳ درصد از هیئت علمی وزارت علوم و ۳۴ درصد از هیئت علمی وزارت بهداشت را بانوان راه اندازی خواهند داد، این آمار را نشاندهنده رشد دیدنی زنان در عرصههای علمی بعد از انقلاب اسلامی دانست. وی به وجود دانشمندان جوان و متعهدی اشاره کرد که ضمن نگه داری خانواده، مسئولیتهای مهمی را در مدیریت آزمایشگاهها و مراکز تحقیقاتی بر مسئولیت دارند و این را عین پیشرفت خواند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی به ناکارآمدی برخی مدیران اشاره کرد که سالها در پستهای خود باقی مانده و جهت کسری بودجه و عدم پیشرفت خواهد شد. وی با پافشاری بر اهمیت تخصص در کنار ضمانت، خواستار نظارت دقیقتر مجلس بر کارکرد دستگاهها شد و یقیناً اصل مچگیری را رد کرد، اما بر لزوم ایفای نقش نظارتی نمایندگان مجلس در جهت تحقق پیشرفت سرزمین اصرار ورزید.
اراعه بسته جامع فناوریهای نرم اجتماعی، راهگشای اعتلای فرهنگی و امیدآفرینی در جوانان
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در ادامه سخنرانی خود، بر الزام منفعتگیری از فناوریهای نرم اجتماعی در فعالیتهای فرهنگی پافشاری کرد و خواستار تدوین بستهای جامع در این عرصه شد. وی این فناوریها را ابزاری مؤثر برای نشاطآفرینی، امیدبخشی به جوانان و تحکیم بنیان خانواده دانست.
استاد خسروپناه با اشاره به این که تعداد بسیاری فکر میکنند فناوریهای نرم تنها محدود به موسیقی و برگزاری جشنوارهها است، گفت که این مفهوم زیاد گستردهتر است و شامل فناوریهای آموزشی، حکمرانی و اجتماعی نیز میبشود. وی با ذکر مثال ازدواج دانشجویی و قیاس آمار طلاق آن با ازدواجهای غیردانشجویی، به اهمیت آموزش تواناییهای زندگی به جوانان اشاره کرد و آن را نوعی فناوری نرم دانست که منشأ امید و افت طلاق میبشود.
موسیقی حلال و کرسیهای آزاداندیشی: ظرفیتهای مغفول مانده
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، موسیقی ایرانی را بهترین موسیقی حلال توصیف کرد که میتواند نشاط و امید را به جامعه تزریق کند، اما پافشاری کرد که این کار نیازمند بستری مناسب و مراعات شئونات است. وی این چنین به اهمیت کرسیهای آزاداندیشی به گفتن یکی دیگر از فناوریهای نرم اشاره کرد که متأسفانه در برخی دانشگاهها تعطیل شده است.
استاد خسروپناه با پافشاری بر این که حکمت بنیان بودن این فناوریها، یعنی عقلانیت و فضیلت، امری الزامی است، نظر داد تا بستهای جامع از فناوریهای نرم اجتماعی با شراکت اساتید دانشگاه، گروههای جهادی و خیرین تدوین بشود. وی ابراز امیدواری کرد که این بسته بعد از تصویب در شورای عالی انقلاب فرهنگی، با حمایتخیرین و دولت، به اجرا درآید.
پافشاری بر مراعات شئونات و قیمتها در اردوها
وی این چنین به نوشته برگزاری اردوهای فرهنگی اشاره کرد و ضمن قبول اجازه برگزاری اردوهای علمی، بر لزوم مراعات شئونات اسلامی و عدم اختلاط در این اردوها پافشاری کرد. استاد خسروپناه با گفتن این که فرزندان مردم امانتی در دست مسئولان می باشند، از گمان صدمه دیدن دانشگاهها در صورت وقوع اتفاقات ناگوار ابراز نگرانی کرد.
در آخر، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، ضمن سپاس از کوششهای مسئولان و دانشجویان، از خیرین دعوت کرد تا با شراکت در اجرای این بسته فناوریهای نرم، در اعتلای فرهنگی و امیدآفرینی در جامعه شریک باشند. او با اشاره به محدودیتهای بودجهای دولت، بر لزوم فهمیدن این مسائل و همراهی خیرین پافشاری کرد.
دسته بندی مطالب
